АВТОР

Uran.xun

ПУБЛИКАЦИИ АВТОРА

 03 марта 2021, 05:30

Петонов В. Yльгэршэн тухай үгүүлэл

ҮЛЬГЭРШЭНЭЙ НАМТАР Буряадай суута онтохошон Аполлон Андреевич Тороев 1893 оной декабриин 14-дэ Боохоной аймагай Шунта нютагта түрэhэн юм. Булгад яһанай, гурбадахи готол урагай, (Боохоной аймаг) Гэшүүгэнтэ нютагта түрөө һэн.   Долоотойһоо Трубачеев Ефим баянай газар хахалжа, анзаһанай барюулда гараа нэлээн холгооһон юм. Борнойн мори унажа, боро газараа боронойлдог байгаа.   Хүндэ хара ажал хэжэ ябабашье […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:30

Базар Барадин. Буряад монголой уг гарбалай домог

Эртын сагай энхэдэ, Урдын сагай уринда, Үндэр тэнгэриин бүрхэггүй, Сэлмэг hайхан байхада, Үлгэн дайдын эзэгүй, Ужам сүлөө байхада, Амитан зоной олошороодүй, Хомор үсөөхэн байхада, Ан гүрөөhэнэй үсөөрөөгүй, Элбэг олон байхада, Энэ байгша буряад аймагай Үбгэ эсэгэ болохо заяата Содо бэе hайхан шарайта, hонор оюун hүрхэй зоригто Эрхим хүбүүн турэжэ, Эрэ болон эгдэйбэ, Хүйхэр хүбүүн турэжэ, […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:29

Хаахиргаан дуун. Обрядовая песня западных бурят.

Эхирэд буряадуудай “Хаахирган дуун” Из собрания Д.С Дугарова Обрядовая (Призывная) песня  иркутских бурят рода эхирит.   Запевала: А—ээ,э-ээ, Һарын гараһан газартуу даа Хор: А-ээ, э-ээ Һарын гараһаг газарта З: А-ээ, э-ээ Һаадаг номон дэлин байнал даа. Х: А-ээ, э-ээ, Һаадаг номон дэлин байнал гэшүү даа. З: А-оо, о-оо. Һайн үбгэүү ороһон гэрэтүү даа Х: А-ээ, […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:29

Хүхы. Аполлон Тороевай онтохонуудһаа

Үдэрэй хэмжээ ута боло болоһоор, наранай гэрэл шангада шангадаһаар, хараб айлшан ерэжэ,орон нютагтамнай бэлэг сэлэргээ түхөөжэ байба ха.   Ой модон ногоон торгон пулаадаа хэдэрбэ, хүдөө тала хүхэ ногоон тэрлигээ нэмэрибэ.   Дулаанай оронһоо дайр олон шубууд дуу шуу табилдан ерэжэ, забда сүлөөгүйгөөр уургайнуудаа түхеэрнэд.   Гансал хүхы шубуун модоной оройдо сүлөөтэйгөөр дабхайжа һуугаад, ой […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:28

Хаан сагта абхай. Парамон Дмитриевэй үльгэрнүүдһээ

    Хаан сагта абхай. Парамон Дмитриев Улигер «Хаан сагта абхай» записан в 50-х годах бурятским фольклористом Данри Хилтухиным  у сказителя Парамона Дмитриева. Данри Хилтухин Урдын урда сагта, Урин дулаан байхада, Эртын эртэ сагта Энхэ элдин үедэ Үндэр уулын хормойдо, Үргэн далайн захада, Алтан ехэ бооридо, Арюун ехэ дайдада Үбгэн һамган хоёр Һууһан байһан юм. […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:27

Бухайн хубуун Богдо Жангарай түүхэ. Монголдохи бурядуудай үльгэ

Урдын сагай найман тэмэн наhатанай, наян тохой бэетэнэй үеын БУХАЙР ХҮБҮҮН БОГДО ЖАНГАРАЙ ТҮҮХЭ Буряадай алдарта эрдэмтэн Цырен-Анчик Дугар-Нимаевай 1976 ондо Монголой буряадуудһаа бэшэжэ абаһан үльгэр.   Урда урда сагта, Уран hайхан сагта Захын модоной загдуул, Загал эреэн гуранай Инзаган байха сагта агсан алтай.   Сун далайн шалбааг, Сумбэр уулын болдог Байхада ла алтай. Газарай […]

Автор:

читать весь текст...

 03 марта 2021, 05:26

Хулгайша шаазгай. Аполлон Тороевай онтохонуудһаа

Намарай хара үүлэд хөөрэжэ, нарые халхална, хүйтэн һалхин үлеэнэ. Дулаан орон уруу шубууд ниидэхэеэ сугларба. Шаазгай галуудай хажуугаар эрьелдэнэ. Галуунай сагаан үдэндэ хорхойтоно. Тиигээд, эхэ галуунай нэгэ һайхан үдэ ходолоод, уургай соогоо нюуба. Үдэеэ ходолуулһан галуун уйлажа, удамарша галуундаа мэдүүлбэ. Тэрэнь хамаг галуудаа суглуулаад: — Хэнтнай эхэ галуунай эгээл һайхан үдэ ходолооб?-гэжэ һураба. Балтадаа дуугай […]

Автор:

читать весь текст...

 17 февраля 2021, 00:18

Балданмаксарова Елизавета. Проза Доржи Сультимова

ПРОЗА ДОРЖИ СУЛЬТИМОВА: В МИРЕ ПРОБЛЕМ И ОБРАЗОВ   Для современного литературного процесса Бурятии характерна такая особенность как развитие на двух языках – на родном бурятском и русском, что, безусловно, продиктовано реалиями современной российской действительности. К одному из ярких писателей, пишущих на бурятском языке принадлежит Доржи Норбосампилович Сультимов, чья многогранная творческая деятельность привлекает все больше […]

Автор:

читать весь текст...

 03 января 2021, 03:13

Badara Baldandorzhyn. Минии Шэнэхээн буряад

Минии Шэнэхээн буряад Шэлүүhэн малгай үмдэжэ туруу бариhан Нэхы дэгэл дээрээ шонын арhан даха хэдэржэ Утаhатай гуталдаа ямаан паниие углажа Шаргадаа мори тэмэрүүлhэн Саhатай үбэл нажардаггүй Сангуухан зантай минии Шэнэхээн Буряад! Зoдoгoй доро наранда халажа самнажа барилдаhан Зосоом тэнигэр гэжэ дуулажа нарьяhан Хүдэр мүнгэн хутагаya Шанхай дурдан бүhэдээ дунтай зүүжэ Хүгшэд үбгэдэй урда тээ ёhотой […]

Автор:

читать весь текст...

 21 декабря 2020, 18:53

Эхирит-Булагатские эпопеи. Айдуурай Мэргэн. Аламжи Мэргэн

Перевод-Ц. Жамсарано. Профессор Ц. Жамсарано. Книга «Эхрит-Булгатские эпопеи: Пятнадцатилетний Айдурай Мэргэн и его сестра Агу Гохон и Аламжи Мерген хубун и сестрица Агуй Гохон Духэй» вышла в свет  в 1959 г. в г. Улан-Батор по инициативе великого монгольского ученого Бямбын Ринчен.Книга издана  на основе собственных переводов бурятского ученого-фольклориста — Цыбена Жамсарано. Переводы  выполнены в разное […]

Автор:

читать весь текст...