13 января 2018, 10:18

“ЭЖЫМНИ ХАДАМ ЭРЫЕ БУУЛГАА”

                                    “ЭЖЫМНИ  ХАДАМ  ЭРЫЕ  БУУЛГАА”

Табадахи ногоогоо гэшхэжэ ябаһан Муняа хүбүүхэн тухай Димбаа хүгшөө хэлэхэдээ, “энэ хүбүүн ухаагаараа үтэлһэнһөө дутуугүй” гээ бэлэй.

Нэгэтэ Димбаа уһатай хүнэгүүдые үрбэгшээр үргөөд ябаһанаа Муняатай ябууд дундаа мэндэшэлэлдээд, асууба:

– Ямар һонинтойбши, Муняаша?

– Дөө, мүртээ һони мүнөөдөө үгыб. Харин эжымнил хадам эрые буулгаа.

Гайхашаа бараһан хүгшөө хүнэгүүдээ түргэн газарта табижа, гарнуудаа арбайлгаад:

– Юу хэлэнэш? Эжышни хадамда гараа гү?

–  Үгы. Хани нүхэрые гэртээ асараа.

– Яагаа һонин юм. Зай, хөөрыш, хөөрыш саашань.

– Дөө, харахада барагтай эрэ шэнги аад лэ, даншье өөдэгүй, аймхай хүн байна.

– Зай, зай, тодорхойгоор хэлыш даа.

– Урдань эжымни намтайгаа сугтаа унтадаг аад лэ тэрэ Бальжартай унтадаг болохомни гээл. Юундэ гэхэдэмни, Бальжар гансаараа унтахаяа айдаг гээ. Һөөлгүй ядаруу хүн байшоо!

– Тиихэдээ ши тэрэниие эжытэйгээ унтуулдаг болобо гүш?

–Тиимэ аймхай хүн хадань яахабши теэд.

Димбаа хүгшөө хүхюугээр энеэгээд:

– Нээрээшье. Өөдэгүй, шандаган зүрхэтэй хүн байна даа.

– Би үшөө тэрэ Бальжарта хэлэнэм, ши тиимэ аймхай юм һаа, минии Хандуу хүгшөөтэй хэбтэдэг болыш. Тиигээ һаашни би өөрынгөө эжытэй унтадаг болохоб.

– Хари, хари. Тиихэдэшни юун гэнэм?

– А-а-а, хүгшөөмни хүрэ хүрэһөөр таһа арсаа: болииш, бишни хүгшэн, үбшэн хүн гээшэб, эрэ хүнтэй унтаха шадалгүйб гээ.

Нааданхай тэргэ дээрээ шорой ашаалаад, Муняа юушьеб хамар дороо гүбэрнэ. Димбаа хүгшөө асууна:

–  Муняаша, юу гүбэрнэбши даа?

– Дөө, урдань Хандуу хүгшөөтэймни нэгэ ангида сугтаа һураһан Бадма ахай үсэгэлдэр манайда ерээ. Ерэхыень дуулаад, Хандуу хүгшөөмнай минии эжын косметичка сооһоо юумыень абажа, урал амаяа, хюмһаяа будана, духии түрхинэ. Гэрэлэй урда эрьелдээд, үшөө намһаа һурана: “Мухаа, би үшөө үнэхөөр барагтай, залуу аабзаб?”.

Таанарые, томошуулые ойлгохогүйш: хүгшэрөөбди гэлдэхэт, тиигэжэ байтараа залуу болохоёо оролдохот.

Хожомынь Муняатай дахин уулзахадаа Димбаа хүгшөө асууна:

– Зай, Муняаша, шэнэ абашни хэр байнаб даа?

– Юун аба гэнэбта. Тэрэ минии аба бэшэ, эжымни нүхэр гээшэ. Баһал өөдэгүйхэн лэ байна да-аа. Динозавр тухай асуугааб: алиниинь шамда һайшаагдадаг бэ, трицератопс гү, али тиранозавр гү?  Һулһаадии, юушьегүй мэдэнэгүй, хооһон тархи, гү-гү (тархияа тоншоно).

– Магад, тэрэшни һургуулида тэдэниие гараагүй байһан байжа болоо?

– А-а-а, һөөлгүй һулал дөө. Иимэ яндан хүниие хаяыш, ондоо нүхэрөөр һэлгыш гэжэ эжыдээ хэлэхэ гэһэмни… Харыт, тэрээхэн, шубуудай байрлаха гэр дархалаад байна.

– Ши тиихэдээ эжынгээ энэ нүхэр тушаа ямар шиидхэбэри абахашниб?

Дархалһан шэнэ гэрхэн руу шубуудай орожо байхые адаглан:

– Үшөө халта хаража үзэхэ болоо юм бэзэб даа.

Нэгэтэ Димбаа хүгшөөгэй тэдэнэй гэртэ ороходонь, Хандуу хүгшөө нооһо ээрэжэ, Муняа столой дэргэдэ фломастераар хабарые зуража һуубад.

Хандуу хүгшөө Димбаада хөөрэнэ:

– Хара даа, Муняамнай һая юу хэбэ гэжэ һананаш. Бальжар ажалһаа ерээд, эдеэлээд, дүүжэн хэжэ эхилбэ. Муняа хажуудань ерээд асууна:

– Дүүжэн гү? Хэниие энээн дээрээ дүүжэндэхэ гээбши?

– Хандуу хүгшөөе.

–  Тэрэшни дан үтэлһэн лэ даа, һуужа үгэхэгүй.

– Тиигээ һаа, шинии эжые.

– Минии эжые Дандар ахай дүүжэндэһэн юм, гээгдээш!

Би Муняагай хүлые стол доогуур һэмээхэн даранаб. Үгы даа, тогтохо юумэ бэшэ. Хэлэнэ:

– Дандар ахай манайда ерэхэдээ дуу дууладаг, дүүжэн дархалаад, эжыемни дүүжэндэдэг байһан юм.

– Дандар ахайн дүүжэндэхэдэ эжышни яадаг һэм?

– Аятай байгаа бэшэ юм гү, энеэдэг һэн лэ даа.

Бальжанай шарай барагар болоод, ажалаа орхёод, ошожо, таһалга руу оробо. Тэндэ ехэ шууяан гаража эхилһэн аад, нэгэ хэды болоод, абяа шэмээгүй болоод, замхашаба. Муняа ошожо, забһараар шагааһан бэлэй. Тэндэ саашадаа юунэй болоһон тухай Димбаа хүгшөө угаа һонирхон Муняаһаа асууна:

– Харахадашни тэндэ юун боложо байгааб?

Хабарайнгаа зураг дээрэ нара зуража һууһан Муняа һанаагаа ехэ табингүй:

–  Зай дөө, юун болоодхихо һэм. Үбгэ һамган хоёрой яалдадагые таанар өөһэдөө мэдэдэг юм бэзэт: хэбтээд, таалалдажа байгаа һэн.

Димбаа хүгшөө шангаар энеэжэрхинэ.

Хандуу хүгшөө “һэ” гээд саашаа эрьелдээд, сонхо руу харашана.

 

Ажаглалта. Үни хада оршуулаа бэлэйб, авторай нэрэ мартагдашоо.

 

 

Поделиться:

Автор:

comments powered by HyperComments