18 декабря 2017, 03:17

Из случаев в жизни Дондока Улзытуева

Цэрэн ГАЛАНОВ

(Из случаев из жизни Докдока Улзытуева в связи воспоминаниями о поэте.)

 

Нэгэтэ би Дондок Улзытуевтай сугтаа Ярослав Смеляковые харахаяа, Переделкиндэ поэт Александр Межировэй байһан зуһаланда ерэбэ гээшэбди. Ярослав Смеляков заримандаа эндэ ерэжэ, журналайнгаа ажал хэдэг байгаа. Манай ерэхэдэ, Смеляков һая машинаһаа буугаад байба.

Russian poet

Ярослав Смеляковые Чувашын арадай поэт Петер Хузангай бүри түрүүн ерээд хүлеэжэ байба.

Тэрэ Ярославта гараа һарбайжа:

– Чувашай арадай поэт Петер Хузангай, – гэбэ.

– Арадай поэт? Бүхы арадай гү? Яагаа айхабтар юм!.. Намда тиимэ нэрэ үгыл. Юрэдөө “ород арадай поэт” гэһэн нэрэ хэндэшье үгы бэшэ аал?  Чуваш арадта иимэ нэрэ бии, харин ород арадта иимэ нэрэ үгы. Энэ юун гэһэн удхатайб, ямар илгаатайб? – гэбэ Смеляков.

Петер Хузангай улайгаад, хүсэд ямаршье харюу үгэжэ шадабагүй…

Александр Межировэй байһан зуһаланда үшөө нэгэ поэтесса Любовь Руднева байба.

Тэрэ Смеляковые хараад, ехэтэ мэгдэшэбэ.

– Ши эндэ юу хэжэ байнаш, Люба? – гэбэ Смеляков.

– Амаржа… – гэбэ тэрэнь.

– Яажа? Юунһээ тиитэрээ эсээбши?.. Аа, шимнай баһа зохёолшон болоо һэмнайш. Ши минии бэшэһэн, минии суурхуулһан “Любка Фогельман» ха юмши даа. Тиимэ гү? Би шамда залуудаа нээрээшье дуратай байгааб. Маяковский Лиля Бриктэ баһа дуратай байгаа һэмнай даа. Теэд һүүлдэнь юун болоо һэм? Ши һайн мэдэнэш. Маяковский шулуун болоо, харин Лиля мүнөөшье Парижда амгалан ажаһууна… Би шам тухай түрүүн дуулаа һэм. Ши үшөө поэтессэб гэдэг болоош. Нэрэ обогоо һэлгээш. Любовь Руднева болоош, юундэ? Би “арадай дайсан” гүүлээ һэм. Тиигэбэшье нэрэеэ һэлгээгүйб. Ши юундэ һэлгэхэ болобош? Ши ямаршье дайсан бэшэ ха юмши. Али дайсан юм гүш?

Люба Руднева Смеляковай энэ үгынь һүүлдэ газаашаа гүйжэ гарашаба.

Ярослав Смеляков юунэйшье болоогүй шэнги, Дондогто хандажа:

– Зай, ши шэнэ шүлэгүүдые асараа гүш? – гэжэ ехэ уринаар асууба.

Дондогой шүлэгүүдэй “Дружба народов” журналда гараад байхада, ородой ерээдүйн эгээ ехэ поэт Евгений Евтушенко өөрөө бэдэржэ, Литературна институдай коридор соо Дондогые олоод гарыень шангаар һэжэрбэ.

Тиихэдэ Евтушенко баһа һурадаг байгаа.

(Евгений Евтушенко, Дондогһоо дүрбэ аха, “тоомоо таһараа” гэжэ хардагдаад, һургуулиһаа хаягдаһан, 10-хи ангиин һургуули дүүргэһэнэй аттестат үгы хүн байһан, тиимэһээ Литинститудта орохо эрхэгүй һэн. Зүгөөр тэрэ үедэ «Молодая гвардия» гэжэ романаараа угаа суутай болоһон уран зохёолшо Александр Фадеев тэрэнэй шүлэгүүдые газетада уншаһан байжа ехээр дэмжэжэ, тэдхэжэ, Литературна институдта тушаалталгүйгөөр оруулһан юм. – БВ).

– Дондок Улзытуев гүш? – гэбэ Евтушенко. – Би Женя Евтушенко гээшэб… Ши хайшан гэжэ Смеляковто шүлэгүүдээ үгөө гээшэбши? Тэрэшни хүнэй дүтэ хүрэхын аргагүй хатуу хүн юумэл. Шэнэ шүлэгүүдээ үшөө шамда бии һаань, намда үгыш. Би оршуулхаб, – гэбэ.

Дондогто шэнэ шүлэгүүд хэзээдэшье бэлэн байдаг байба. Шүлэгүүдээ тэрэ коридор соо хэшээлнүүдэй забһарлалай үедэ сэхэ Евтушенкэдэ барюулба.

Уданшьегүй эдэ шүлэгүүдынь “Арбан табан дуун” гэжэ нэрэтэй болоод, гүрэн соогуураа, бүхы дэлхэйгээр тарашаба…

Басаа Валера

Уран хүн

 

Поделиться:

Автор:

comments powered by HyperComments