26 октября 2017, 16:29

Юрын ушар

 

Юрын ушар

Үнгэрэгшэ зуун жэлдэ, үни болоhон ушар гэдэг, үнэн гү, бэшэ гү…
Минии үхибүүн, Норжинбгайн залуу ябахада…

Норжинбгай залуудаа пүмпэгэр хөөрхэн, шуран шамбай, ородоор хэлэбэл, ужасна боевай, юундэшье торохогүй, юунhээшье айхагүй, уран хэлээрээ уhан дээгүүр уураг тараг дэлгээжэрхидэг, хухюун дорюун ябаhан юм гэдэг.

Зай. Намарай нэгэ сэлмэг үдэр Норжинбгай колхозой правлениин машинада hуулсажа, Шэтэ хото ошоо hэн гэхэ.
Хара hүни бодожо, ямар хэрэгээр холын хото ороо юм, бү мэдэе.
Теэд, дэншүү харгын уняа тооhо, миин, залхуурхадаа эдеэ һэн гү, тэрэ үеын хатуу байдалаар, хотын тарган дэлгүүр, наймаануудhаа эд, эдеэ хоол абаха гэжэ ошоо юм бэ даа гэжэ тухайлая.
Талха, амтатай шэхэр хомпеэд, тушенкэ, сгущенкэ, тэрэ уеын аргагүй деффсъит- колбаса…
Норжинбгайн наймаа ерэжэ ороходонь – айхабтар ехэ оошор.
Зогсоошодой түрисэлдөөн, уур, хараал, пэхүүн унэр….
Оошорто зогсобол — үүр хаарааниие угтахаш.
Харин колхозойнь яаруу машина энэ дороол, hөөргөө, нютагаа дондоргохо….
Байза, яахаб даа?
Колбаса абахын түлөө хотодо хоношхо юм гү?
Вокзал дээгүүр…

Теэд…,

Сэгээнгүүд…, ябаха…
Теэд яаба гээшэб…

Х-м, сэгээнгүүд…Бараг, байгаа юм ааб даа…

Жэгтэй жэгүүртэй, нүхэндөө жэбэтэйшье hаа, хүн шэнгил хүнүүд лэ юм бэшэ аал?

Теэд…,
Туулмагынь!
Хулуугдашоо hаань яахаб?
Нээрээ!

Адабааштай тэрэ амитад эльбэ жэльбээ альган дээгүүрээ собхоруулаад, нойргүйш хүниие унтуулжархихал!
Ёлкансээ! Гипноздо оруулаад!
Норжимабгайн нюдэндэ иимэ зураг харагдаба: сэмсэгэрхэн, үзэлэй хөөрхэн залуу hамган үглөөнэй автобуста hуужа байна. Хулуугдаhан туулмагаа хайрлажа, хороо бусалан, hугшарна.
Районой түб Дульдарга ерэхэдэнь, ябаха гү, үгы гу, нютаг хүртэрнь машина унаангууд, шоорто мэдэг!
Баhал хонохо гэжэ, хэнииеб даа гуйхаш.
Харин үглөөдэрынь гэртээ ерэхэдэш — урдаhааш хүүгэдш гүйлдэхэ.

Эжынгээ асарха бэлэг, амтатай эдеэ хүлеэн байхал!
Харин колхозой түрүүлэгшэ? Юун гэхэб?
Үдхэн хүмэдхөө доошонь унагаажа:» Ажалдаа пошто гараагүйбши, а?!» — гэхэл. Тиигэжэ һанаад, Норжинбагай:
Ай зайлуул! — гэжэ, ухаа алдажархиба.
Тиин, сошоод, досоонь нюугдаатай байhан абарга хүсэн hэришэбэ.

Сухалынь хүрэшэбэ.
Шэрд гэhэ юумэнhөө шээhэ алдажа ябхаалби, үш-шөө.
Эртэ үглөөнhөө hуниин харанхы болотор колхозой хара ажалда толгой үргэнгуй ябаhан минии зэмни хаaна байгааб, үш-шөө.….
Тиигээд, Норжинбгай тэрэ hамгадууд соо бүхы хүсөөр оролcобо, урагшаа түлхилдэбэ. Оошоргүйгөөр! Иимэ наглостьhаа оошорой hамгад тэһэршэн алдабад, шүлhөө сасарган ганирбад.
Элдэбээр нэрлэбэ, шэмхэбэ, татаба ха хойноhоонь.
Хүдөөгэй хони-ямаан…
Оонёон гутаар…
Маяа, энэ тэрэ, гэлдэжэ байжа…
Норжинбгай атадш гэбэгүй, сожоош татабагуй….
Бадмын Дамдинай шэб шэнэхэн ДТ трактор шэнгеэр, жүдхэн добтолбо.
Урдаа байгаашуулые этэрээд хаяжархиба.
— Минии оошор! Ишо утром, когда ши дрых, оошор занял! –гэжэ ганиран байжа, хэдэн батон дифсъиттэ хүртэбэ…..
Баhал түлхисэлдэн, оошорhоо саашаа гараба.
Хойноhоонь нэгэ пэсхэгэр hамган: «Тарелка!»,- гэжэ, няд хаяба.
Теэд Норжинбгайда юум?
Хэлэн дэрээ таряа тариhан хүн, маргажа байха hэн гү?
Элдэб муушуулhаа айжа байлтагүй.
Һанаа амарханаар: «Ши сама кружка!»-гэжэ харюусаад, «Эсмарха!»- гэжэ үшөө нэмээд, толгойгоо дээшэнь үргэнхэй, тэрэ наймааһаа гаража  ошоо hэн гэхэ.
Хөөрхон hэн даа залуудаа, Норжинбгаймнай, боевай hэн даа, одоошье, шуран hэн даа.

Нютаг нугануудаар иимэ абгайханууднай олон даа, хүдөөгэй хүндэ ажалда яһа нюрганайнгаа бүхтыдэр хүдэлөөшье бол, гажаржа һууха сүлөөнгүй, омог дорюухан, дуунтай зугаатай ябаһанууд даа.

Тэдэнэрэйл хара хүндэ ажалай хүсөөр энэ гүрэн хүсэтэй, арад зониинь ууха эдихэтэй байгаа гэбэл буруу бэшэ!

пысы: энэ сагай залуу үетэн диффсъит гэжэ ойлгосогүй байгаа ёһотой. Эдихэ ууха, эдлэхэ эдэй түлөө ехэ гайтай ехэ оошорнуудта түрисэлдөөн болохо. Гэбэшье, гэмгүй бараг саг байгаал дээ, совет хуули гээшэмнай. «Надежды юношей питают» гэдэгээр, ерээдүуй   урда сагнай ехэ һайн  этигэдэг байгаабди…

Поделиться:

Автор:

comments powered by HyperComments