11 октября 2017, 15:07

Нангин заншал

Буряад хүн буянтай бэлэй

Дууһашагүй дуутай бэлэй

Дундаршагүй солотой бэлэй

Эди шэдиин шажантай бэлэй.

Хүб хүхэ тэнгэриһээ

Үндэр  эсэгэ гэжэ,

Хайр туһа абадаг һэмди

Үлгэн замби дайдаһаа

Үнэр баян эхэ гэжэ

Зол баяр эридэг һэмди.

Гуламтын эзэн  гол гэжэ,

Гал дүлим гурбан дүлидөө

Сагааяа үргэн мүргэдэг бэлэйбди.

Теэд..,

Энэ мүнөө сэмүүн сагта

Хүн түрэлтэн өөрыгөө

Байгаалиин эзэн биб гэжэ,

Энгэрээ сохин, туламаа дүүргэн,

Эльдин дайдаяа хайрагүй эдлэн,

Элһэн губии эръюулхэнь гү?

Шүтэн байдаг хабсагай орьёлоо

Шэбээ нүхэлэн, тэһэлэн,

Хүүен дүүеһэн хүжэ тайгаяа

Хизааргүй тайран, хюдан

Соол сорьёмо булагуудаа

Эхинһээнь бузарлан шэргүүлэн,

Эхэ дайдаяа, бурхан байгаалияа

Орогуй бута һандаргахань гү?

Түби дэлхэйдэ ори гансахан

Тунгалаг уһатай нуур гүүлэһэн,

Хүн зоной мүргэл, шүтээн,

Агууехэ зэндэмэни гүүлэһэн,

Агууехэ Байгалнай, далаймнай,

Анхараял даа, яажа байнаб?!

Ожорһо ногоондо  хушагдаад

Нуур бэшэ, намаг болохонь аал?!

Хог бузарта хушагдаад,

Уһан бэшэ, хорон болохо аал?!

Һүүлшын хатуу жэлнүүдэй

Дальтирма шэрүүн һалхин,

Ангама жэгтэй ган гасуур,

Тогтошогүй түймэрнүүд —

Эдэ булта дээрэһээл,

Бурхан тэнгэриһээ табигдаад,

Байгаалияа аршалаагүй,

Аригаа сахяагүй хүнэй

Тэнэг хара толгойдо буун,

Тамын хэһээлтэ болохонь аал?

Харин һанаял даа, нүхэд,

Манай элинсэгүүд,

Хайрата манай аба эсэгэнэр,

Анханай, урдын урда сагһаа

Алтан дайдаяа дайрахагүй гэжэ,

Ямар ехээр дүмэдэг һэм?

Газарай хүрьһэ гэмтээхэгүй гэжэ,

Ямар ехээр оролдодог һэм?

Түүхэ, теэдшье..,

Тоһодомоор бэшэ юм ааб даа,

Түмэн жэлнүүд агшахаар бэшэ юм ааб даа,

Элинсэгүүднай, нүүдэлшэ гарбалнууднай,

Үнжэгэн зөөлэнш байгаагүйл дөө…

Агта хүлэгэйнь табараан соонь,

Алтай хангай эзэмдээн соонь,

Яһа солоороо, отог ороноороо

Дабталалдан, дайлалдаан соонь,

Сэрэгэй сабшалуур сууряатан

Нүүдэлшэнэй талаар замхаагүй.

Хүрэл зэбын үзүүрһээ

Горхолдог һэн даа шуһаниинь,

Түмэр һэлмын элюүрһээ

Түгдэрдэг һэн даа яһаниинь…

Теэд..,

Түүхэ тоһодомоор бэшэш һаа

Домог долёогдомоор бэшэш һаа

Арад зоной амисхаал соо

Амгалан саг байгаагүйш һаа,

Түмэн хүлэгэйнь түерөөн соо

Тэнюун үе олдоогүйш һаа,

Эгээн шухала нангин заншалаа

Байгаали гамнадаг ёһо журамаа,

Хэзээдэшье нүүдэлшэд мартаагүйл,

Хэзээшье элинсэгүүд орхёогүйл!

Теэд..,

Бидэнэр харин, үри һадаһаниинь,

Боро юрьеэндэ тооһо бурьюулангүй,

Хара һалхинда хабһаа сохюулангүй,

Ай хүхы, аалихан,

Амин бэеэ хараад лэ,

Айхадажал ябана гүбди?

Наранһаа наахануур,

Намһаа саахануур,

Аалихан
Аалихан…

Теэд..,

Яашье тэрэнээ зэмэлэлтэйб?

Хайран арадаа яажа хэлэлтэйб?

Арадаймнай түүхэ шэхэр бэшэ-э,

Амтатай ганса магтаалш бэшэ-э!

Хархис дайсадтай тэмсэлэйнь сууряан,

Хёморгондо хосорһонойнь араг яһан,

Дайн дажарнуудай дальтирма дарһан,

Үншэрһэн хүүгэнэйнь уйн гашуун —

Аргалшагүй ярын эдеэрэ мэтээр

Түүхэдэмнай баһал дараатайл!

Хүндүүлхэй тэрэ шархань,

Ягшама тэрэ ярань

Харгыемнай хүндэлэн,

Һүлдыемнай даран

Гаталшагүй гай болоно аал?

Дабашагүй түй болоно аал?

Гэбэшье,

Олоной үгэ хүүеэтэй,

Уулын сууряан дорьбоотой гээд,

Араднай,

Бурхантай буянтай араднай,

Хайрата нангин байгаальяа

Сахихын, хүндэлхын, дүмэхын

Эгээн шухала заншалаа бодхоое.

Аюулай урда зоригоо бадараан,

Аюулай урда һүлдөө бодхоон,

Арюун замбии дайдаяа гамная,

Алтан сэбэр байгаалияа аршалая.

Булаг уһаяа шэргүүлэнгүй,

Байһан газараа алдангүй,

Хүжэ тайгаяа хюдангүй,
Амин тоонтоёо орхингүй,

Анханайнгаа заншал сахижа,

Арюухан энэ дайдаяа

Арьбалан, аршалан

Амгалан тэнюун ажаһууя.

Үндэр хүхэ тэнгэри нэгэн,

Үлгэн намжаа дайда нэгэн,

Үбгэн буурал түүхэ нэгэн,

Үри хүүгэдэй ерээдүй нэгэн,

Үлгы оршон дайдаяа энэрхэн,

Үлгылэн, хайрлан, магтан ябая!

Үндылгэн, гамнан, аршалан ябая!

2016 он.

Поделиться:

Автор:

comments powered by HyperComments