28 декабря 2017, 20:23

Дондог Цыдендоржиев. Уран гуурһатын намтар

         

Дондог  Цыдендоржиев  1955 оной  мартын  6-да Зʏдхэли   нютагта  Дориева  Долгорой  гэр  бʏлэдэ  гурбадахи  ʏринь  боложо  тʏрэhэн  юм.   Нялха  нарайдань   Зʏдхэли  нютагай  Дагбын  Цэдэндоржо, Юндэнэй  Мыдэг  хоёр  нэрээ  нэрлʏʏлхэ, угаа  залгуулха  ʏритэй  болохо  гэжэ,  Дондог  хʏбʏʏе  Дориева  Долгорhоо  ʏргэжэ  абаhан  байна.

Дондогой  бага  балшар  наhан  хʏдөө газар  hаали  дээрэ  ʏнгэрөө.  Мыдэг  эжынь hаалишанаар, Цэдэндоржо  абань  hаалиин  ʏхэршэнөөр, дархашанаар,  малай  хоол  бэлдэдэг  ажалда  ябаа.  Бишыхан  Дондогоо  аба,  эжы  хоёрынь  аргагʏй  энхэржэ  эрхэлʏʏлжэ  ʏндылгөө.   Баhал  hаалишадай  хʏбʏʏхэдээр  Согто-Наран,  Базаржаб, Баатар,  Дондогуудаараа  наадажа,  энеэлдэжэ    Дээдэ-Нууртын, Арангатын  hаалинуудаар  сэдьхэл  дʏʏрэн  ʏндыгөө.   Дондог  хубʏʏн  багын  шуран  шулдааг,  бушуу  хурдан, hонор  ухаатай,  хэлэ  аманда  хурса,  hʏбэлгэн,  дуугархадаа  хʏнэй  саада  тээ  дуугараад  байха.  Тэрээхэн  сагаа  дурсан  дурсан   шулэгʏʏд  соогоо  бэшэhэн  байдаг.

Тиигэhээр  байтар  hургуулиин  наhан  тулан  ерэжэ,  Зʏдхэлиингөө  Хушуун-Yзʏʏрэй  эхин   шатын  hургуулида  анха  тʏрʏʏшынхеэ  1962 ондо  ʏʏдыень  татажа  ороhон  байна. Буряад  хэлэнэй  хэшээлдэ  Дондог,  Хоца  Намсараевай  «Yбгэн  гэлэнэй  ʏгэ»,  Жамьян  Балданжабоной  Аригуун  Бʏʏбэй  тухай  зохёолнуудые сээжэ  гоёор,  уран  нугархайгаар  уншажа  hургуулиинхинаа  гайхуулдаг  байгаа.    Тамирай  хэшээлдэшье   Дондогые  гуйдэлөөр  хʏсэхэ  хʏн  ʏгы  hэн.   Иигэhээр  1972 ондо  дунда   hургуулияа  тʏгэсхэжэ, сэрэгэй  албанда  мордотороо  тʏрэл  колхоздоо  ʏбhэнэй    бэлэдхэлдэ,  таряан  ажалда  механизатораар  хʏдэлөө.    Сэрэгэй  албан  Монголой Дорногуби  аймагта,  Сайн-Шанд  хотодо  гараа.  Тэндээ  миномётчик  зэргэтэй  алба  хэжэ  байhаар,  жэбжэгэр  сэбэрээр  бэшэдэг  байhанайхиие,  полкын  бэшээшэнээр  штаб  соо  hуудаг  болоо,  ʏшөө  хажуугаарнь полкынгоо   орой  зураашанаар  сэрэгэйнгээ  албанай  дуурэтэрынь  ябаа.

1976 ондо   нютагаа  бусажа, колхозойнгоо  ажалда   механизатораар  шунан  ороо.  Тэрэл  жэлээ  нютагайнгаа  сэбэр  hаруулхан  басагантай  хуби  заяагаа  ниилʏʏлжэ,  айл  бʏлэ  болоhон,  удангуй  гурбан   хʏбʏʏд  мундэлэн  тʏрөө.

Нютаг  дээрээ  мʏнөө  наhанай  амаралтада  гараhан.  Юhэн  ашанарай  хʏгшэ  аба  жаргалтай  ажаhууна.   Баруун-Yлзытэдэ    Баясхалан зээ  хʏбʏʏнтэндөө  ʏмсын,  хамтын  ажалда  хамhалсана.  Хʏдөө   сэбэр  агаарта, ʏдэшэ  ʏглөөнэй    hэрюунээр,  ажал  хʏлгөөнэй  забhарта,  гэрэй  ʏбэрэй  хаяа  дээрэхэнэ  hууhан, зʏрхэ сэдьхэлэйнгээ халуун  голhоо  зʏʏлтэтэй  ябаhан,  уянгата   hайхан шʏлэгʏʏдээ  найруулан  бэшэнэ.

Поделиться:

Автор:

comments powered by HyperComments