Стихи Поэмы

 04 декабря 2019, 07:07

Cолбон Аюшеев. Энхэрэл

Эгүүридэ мүнхэрэн үшөө нойрсожо үрдихэбди. Үгтэhэн наhанай үдэр бүхэниие сэгнэжэ ябаял. Үглөөнэй наранай элшэ бүхэнhөө дулааень абажа, Энхэргэн сэдьхэлдээ жаргалай ошо бадарааял…   Элинсэгтэйгөө эгүүридэ үшөө уулзахабди. Үри хүүгэдээ амидын жаргал соо үзэжэ ябаял. Үнжэгэн сэдьхэлэйнь миндаhан дээрэ наадажа, Эдирхэн наhанай ульгамхан хаhадаа бусажа туршаял…   Эжы абынгаа буян эдлэжэ ябанабди. Үнгэрhэн хаhаяа уяран байжа энхэрэн […]

Автор:

читать весь текст...

 11 октября 2019, 17:05

ДОНДОГ УЛЗЫТУЕВАЙ ШҮЛЭГҮҮД

Уран шүлэг, ирагуу дуун хүнүүдэй зүрхые шэмшэрүүлэн уярааха шадалтай, ухаан бодолыемнай һэргээн тэжээхэ шадалтай, сээжэ сэдьхэл дэбтээн сэлмээхэ шадалтай, ямар ехэ эди шэдитэй гээшэб гэжэ гайхамаар байна! Буряад шүлэгүүдэй баглаа таанартаа дурадханаб, уншажа анжарыт гээд уряалнаб. Сэдьхэлдэмнай сэсэг бадархал, үрэ зүрхэмнай уярхал, буряад хэлэнэй баяниие гайхахабди, өөһэдтөө һайхан бодол абахабди! Буряад хүн бүхэн агууехэ ирагуу найрагша Үлзытын […]

Автор:

читать весь текст...

 10 октября 2019, 14:32

Галина Базаржапова. Гость-уголёк

ГОСТЬ-УГОЛЁК Вновь память возвращает в летник. Мне-шесть. У очага сижу. Уснуть бы… Но из сил последних Я зачарованно в огонь гляжу.   Мне мама наказала: «Будет гость, Он должен угольком явиться»… А искры мечутся, и отсвет Пляшет бликами на лицах.   «Ой, мама, поскорее! — кличу, — Торчком встал уголек! Уже Наш гость пришел! Как […]

Автор:

читать весь текст...

 10 октября 2019, 14:04

Цырен-Дулма Дондокова. Буряадни

Зүүдэндээшье Эхэ орондоо, Һэрюундээшье зосоогоо Хэлэхэ халуун үгэтэй, Хэмжэхэ зүрхэнэй дүлэтэй, Омогоргохо омогтой, Оодоргохо моритой Энэ хүрэжэ ерэбэлби даа, Эбхэрмэ ажабайдал мэдэбэлби даа. Зүүдэндээшье эхэ орондоо, Һэрюундээшье зосоогоо Жэл, наһанай ошохо бүри Жэгтэй харамтай болонолби. Анха түрүүн ая гангыш амисхахадаа, Арюун жаргалай амин гэжэ шэбэнээб. Анха түрүүн дурантайш уулзахадаа, Аглаг тэнгэриин дуһал гэжэ шэбшээб. Зүүдэндээшье […]

Автор:

читать весь текст...

 04 октября 2019, 18:52

Солбон Аюшеев. Намар

    Наранай туяае намар хирүүлнэ hэбшээн соо. Намаанай үнгэнүүд алтаар сасарhан шэнги. Ниидэхээ hэдэhэн галуунуудай тэршээн соо Ниигэмэй гуниг аялга зэдэлhэн шэнги…   Хагдарhан ногооной хэнзэрhэн сусалнууд соо Төөриhэн таршаагай hүүлшын абяан дуулдана Таhарhан намаанай газараар ниидэhэн хүгжэм соо Хиитэhэн hэбшээн хүйтэрhэн агаартай уулзана…   Намарай шабарта няалдаад хэбтэhэн намаанууд Наранда яларжа, нюдэ hаргаана […]

Автор:

читать весь текст...

 21 августа 2019, 16:37

Солбон Аюшеев. Уулзалга

Хотын гудамжаар хаанашьеб яаража ябаад, Яараhан нюдөөрөө хараашалжа үрдинэб – Елүүр сонхоной саана, гараа тулаад, Танилhаа-танил хүнэй зогсохые обёорноб…   Үнинhөө-үнинэй энэ дүрэ хараагүйб. Үнгэрhэн үе соо шарайень мартаагүйб. Шэлэй саанаhаа шэртэhэн нюдэнүүд сооhоо Шүлэгэйм мүрнүүд мүндэлнэ зүрхэн сооhоом… Солбон Аюшеев Уран хун

Автор:

читать весь текст...

 02 июня 2019, 14:33

Наhанайм хуудаhанууд

    Наhанайнгаа нэгэшье хуудаhа Хуулжа хаяха хүсэлгүйб. Хуудаhан бүхэниинь hудаhан соом Мүнхэршэнхэй – мэхэлнэгүйб…   Балшар наhанайм хуудаhан Эжын hүнэй амтатай. Мүлхижэ эхилhэн хаhамни Бага наhанайм шэмэтэй…   Эдир наhанайм хуудаhан – Эрдэмэй дээжын богоhон. Гүлмэр залуу жэлнүүдни Дурлажа ябаhан үдэрнүүдни…   Эдеэшэг наhанайм хуудаhан Гуламтын галhаа эхилнэ. Гэр соо гүйhэн үхибүүн Элинсэгэйм дамжаа бэхилнэ. […]

Автор:

читать весь текст...

 08 мая 2019, 06:17

ТРИ ДРАГОЦЕННОСТИ

Баир ДУГАРОВ Из книги «Горный бубен» ТРИ ДРАГОЦЕННОСТИ Мои старцы, сошедшие в тьму, вы верили в три драгоценности: ведь Гаутаму — учителя вечности, и в ученье его, и ламу.   Сколько пепла понятий и ценностей на пути, человечеством пройденном? О три вечных моих драгоценности люди, степи и небо Родины!   БЕЛЫЕ НОЧИ Дариме Как хорошо, […]

Автор:

читать весь текст...

 12 апреля 2019, 15:08

Солбон Аюшеев. Зурагай урда (Айвазовский)

  Зуугаад жэлэй саана зурагдаhан Зурагай урда зогсоноб, бодомжолон… Шэдитэ биирээр бүтээhэн агуу зураашанай Шэрын үнгэ шэнжэлhэндэл, хараашалнаб.   Дэлхэй дээрэхи бүхы үнгөөр шэрдэгдэжэ, Далайн долгинууд ами ороhон шэнги… Дууража байхадаш — шэхэндэшни хүнхинэжэ, Далайhаа hалхинай үлеэhэндэл шэнги.   Холо саагуур хүбэнтэhэн манан соо Хүхэ тэнгэри бууралтажа харагдана. Хөөhэтэhэн үндэр дошхон долгин соо Хүмэриhэн онгосодо […]

Автор:

читать весь текст...

 30 марта 2019, 17:51

Солбон Аюшеев. Зүүдэндээ бэшэ – балшар бага наhандаа…

      Һолонгын дүхэриг дээгүүр гүйжэ үзөө hэн гүт? Наранhаа hанжаhан элшэнүүды гүрөө hэн гүт? Унажа ябаhан одо мүшэ үрдижэ баряа hэн гүт? Үдэшэлэн тээшэ, тэнгэреэр тамаржа ябаhан Һара дээрэ хүнэгтэй ябаhан хүниие таняа hэн гут?   Һара дээрэ хүнэгтэй ябаhан хүнии таниhанта. Зүүдэндээ бэшэ — балшар бага наhандаа. Үнеэгээ hааhан эжыгээ хүлеэжэ ядаhандаа, […]

Автор:

читать весь текст...

 22 марта 2019, 09:43

Хоца Намсараев. Хониной дуун

Хабарай хахир үедэ Халаан сагаагша хонин Хун халзахан хурьгаяа голобо. Дун сагаан шүдэтэй, Дунгинама һайхан хоолойтой, Сэбэр сагаан эхэнэр Абхуулха гэжэ дуулаба. Аба эжын тангилхан Арбан гурба наһатай Аюша хүбүүн хүзүүдэбэ. Тээгэ гэжэ эхилбэ, Хулай гэжэ зандарба. “Хадын саһан хайланал даа, Хахинаг һайрам урданал даа, Хайлгана шубуун ерэбэл даа, Хабарай хара һалхинда Хажуудашни Юуншни Хэбтэхэб […]

Автор:

читать весь текст...

 30 января 2019, 06:26

Солбон Аюшеев. Гуйдал

    Наймаанай дэлгүүрэй газаа Нарай үхибүү тэбэриhэн, Найдажа, юумэ эриhэн Наhатайшаг hамган уулзаа…   Гуйрамшан гэхээр бэшэ — Гартань алтан бэhэлиг, Годон гутал, гэмгүй тэрлиг, Гэзэгээрнь – табяад наhатайшаг…   Зогсожо, хармаанаа уудалаад, Зэд мүнгэ hарбайбаб… Нюдэеэ үргэжэ, үгэhыем абаад, Зогсожо шагнахыем гуйба…   «Хүдөөhөө буужа ерээбди, Хүбүүмнай ажалда ороо… Бэримнай тэрэ дороо Ажалтай […]

Автор:

читать весь текст...

 29 января 2019, 05:51

Солбон Аюшеев. Эрьюулгэ

      Одо мүшэтэ огторгой доро Байра дээрээ эрьелдээд, Ошотоhон тэнгэри хара – Бэешни, дэгдэхэ, эшхэрээд…   Миралзаhан мүшэдэй эрьюулгэ соо Мартагдаhан нюурнууд танигдаха. Мүнхэрhэн танил зүhэнүүд сооhоо Миhэржэ заримынь, харагдаха…   Үерлэhэн уhанай эрьюулгэ соо Умбажа эрьеhээ hүрэхэдэшни – Үймэhэн оршомой гүнзэгы соо Үзэгдэхэ ошоhон нүхэдүүшни…   Бурьялhан сагай эрьюулгэ соо Буян эдлэжэ ябахадаа, […]

Автор:

читать весь текст...

 28 января 2019, 21:31

Баира Бальбурова. Агын тала

Агууехэ Түмүүжэнэй мүрнүүд Агын талаар бии  гэдэг. Агта  хүлэгүүды   һориһон Агуу дайдань  бии  гэдэг.   Шэрүүн талын шуургандань Шэдэрүүлжэ ургаа  гэдэг. Шарьяа хүйтэн бороондонь Шадал тэнхээ абаа  гэдэг.   Хагсуу талын һалхинтайнь Ханилсажа бүхэжөө  гэдэг. Хархис  дайсанай һүлдыень Харанхалтар  дараа  гэдэг.   Онон хатан голой уһанһаа Огсом хүбүүн ундалаа  гэдэг Эрьеын орьёл шулуунда Энхэрэжэ   түшөө […]

Автор:

читать весь текст...

 28 декабря 2018, 07:21

Басаа Валера. Шэбэртэ. Далай ламын айладхал

ШЭБЭРТЭ Харьялан урдаа Хёлго мүрэнэй хойморто Халюурна һайхан дайда минии – Шэбэртэ. Хоридохи зуунай шуһата сагууды дабаа, Хорин нэгэдэхи зуунда хохидоод абаа.   – Хаанахинайбши, –  гээд Һамаёонһоо асууха. – Шэбэртынби,  – гээд тэрэнь харюусаха, – Бууяа Дондогтой унаган нүхэд байһамди, Багадаа нэгэ эхын хүхэ дэхэһэмди.   – Пришли иные времена, Взошли иные имена, – […]

Автор:

читать весь текст...

 15 ноября 2018, 11:43

Солбон Аюшеев. Дүүжэн

    Дураараа ябажа, дуран соо нэнгэжэ, Садхалан ябаhан хүн бүхэн Дүүжэнтэhэн наhаяа сэгнэжэ, Сэдьхэлhээн дуулана үдэр бүхэн…   Уйдхарта дарагдан, уйдал үзэжэ, Хороо бусалhан хүн бүхэн Хажуу тээгүүр шараа гаргажа Уйдхар асарна үдэр бүхэн…   Дуран соо нэнгэжэ, уйдхараа даража, Жаргалтай ябаг лэ, хүн бүхэн. Дүүжэндэл hэгсүүлжэ, дулаагаа асаржа, Наратай байг лэ үдэр бүхэн… […]

Автор:

читать весь текст...

 15 ноября 2018, 11:42

Солбон Аюшеев. Наhанай гүрэлөө

Нэгэшье үдэр наhаяа нюужа ябаагүйб. Нэгэ зарим залуу болгохо — хамаагүй, Нэмээхэдэнь — нэгэтэшье муу hанаагүйб Наhанайм гүрэлөө юуншье гэхэдэнь — хубилаагүй…   Магнай сайбар залуу хүнүүд байха. Хара магнай наhатайшуулда бү гайха. Хуби заяанай зүргэнүүд харлаха, сайха Мүрөөл олоод ябахамнай hайхан…   Солбон Аюшеев Уран хүн

Автор:

читать весь текст...

 15 ноября 2018, 11:41

Солбон Аюшеев. Годли

  Хүжүүн hурhаа таhаржа, Замдаа хүсэеэ нэмээгээд, Зүгын дуугаар зэдэлжэ Хиидэбэ годлим эшхэрээд…   Дундахи hурай сагаалса Оножо бууха хүсэлтэй аад, Годлим гэнтэ удааржа — Унаба урдань, hуладаад…   Годлим, баарhан годлимни, Жэлhээ жэлдэ намтайгаа… Жэнхэни буряад номомни, Наhаараа сугтааб шамтайгаа…   Харбаха бүреэ тухайлнаб Хаана хүрэжэ ошохыень Татаhан hураа зурхайлнаб Хүсэлhэн шэгээ олохыень…   […]

Автор:

читать весь текст...

 05 ноября 2018, 14:55

Тимур Гомбожапов. Сүлэгдэһэн ламанарай дурасхаалда

Тимур Батуевич Гомбожапов 1967 ондо Зэдын аймагай Белоозерск тосхондо түрэhэн. Уг гарбалаараа Бэшүүрэй Гутай нютагай юм. Шэбэртын дунда һургуулида hуража ябахадань аба, эжынь 1979 ондо Улаан-Үдэ хото нүүhэн юм. Улаан-Үдын 22-хи дунда һургуули дүүргээд, Зүүн-Сибириин гүрэнэй соёлой болон искусствын академидэ hураа. 1996-99 онуудта Буряадай Уран зохёолшодой холбоондо уран зохёолоор зүбшэлэгшээр ажаллаа. Залуу уран зохёолшодой ХIV […]

Автор:

читать весь текст...

 29 октября 2018, 16:09

Басаа Валера. Синквей.

(табан мүртэй, рифмагүй, тусхай эрилтэтэй зохёол) Бууса Суута, түүхэтэ Орхигдоо, хооһороо, мартагдаа Мүнхэ тэнгэридээ эзэниинь бусанхай Харамтай.   Зуһалан Ашагтай, үүргэтэй Баясуулдаг, ажаллуулдаг, амаржуулдаг Байгаалиин һайхан тэндэл ойлгогдодог Жаргал   Алтаргана Алтаншуу, даамхай Сэсэглэнэ, һалбарна, бодомжолуулна Арадай дуунда, нааданда оронхой Хүндэтэй   Удхыень ород хэлэн дээрэ тайлбарилхада иимэ. Стойбище. Оставленное. Овеяно былой славой, собственной богатой […]

Автор:

читать весь текст...

 21 октября 2018, 12:44

Басаа Валера. Гүн ухаанай бодолнууд

Бодолнууд, бодолнууд, Ябаган олзые намнаһан Янза бүриин хүсэлнүүд.   Хүсэлнүүд, хүсэлнүүд, Хүн түрэлтэниие хүлгүүлһэн, Хөөрсэгэнүүлһэн хүсэнүүд.   Хүсэнүүд, хүсэнүүд, Дайн байлдаае һануулһан Дэлхэй дүүрэн хүшөөнүүд.   Хүшөөнүүд, хүшөөнүүд, Уласын шаргууе гэршэлһэн, Үхэл һануулһан гантигууд.   Гантигууд, гантигууд, Хүнэй түлөө бодхооһон Хүниие орлоһон шулуунууд.   Шулуунууд, шулуунууд, Үхээриин газарые мүнхэлһэн Үйлын үриин тэмдэгүүд.   Хэзээ нэгэтэ […]

Автор:

читать весь текст...

 31 августа 2018, 11:10

Солбон Аюшеев. Хонхо

Гэнтын хонхо зэдэлээд Утаhаар ерэбэ мэдээ… Гэмтээб… — гэжэ хэншьеб хэлээд, Утаhам замхаа. Мэгдээб…   Дахинаа хонхын зэдэлхые Тэсэжэ ядан хүлеэгээб Доhолhон зүрхэнэйм сохилхо Тэгшэрбэшье, тэсээгүйб…   Харюу хонхо эльгээгээб — Нүгөө талада абяагүй… Хэды дахин дабтабаб Нэгэтэшье абаагүй…   Хэн байгааб – ойлгоогүйб. Гэнтэ гэмтэhэн байгаа гү? Хэлэжэ хүсэд үрдингүй Гайда абтаhан байгаа гү? […]

Автор:

читать весь текст...

 29 августа 2018, 15:26

Солбон Аюшеев. Фонтан

    Шанха дээрэм шангаар шарана наран. Гудамжын асфальт халуунда гэдэжэ, үнэртэнэ. Шадалаа алдаhан зайгуул зониие абаран Гэрнүүдэй дунда уhаараа фонтан сэсэрнэ…   Һүүдэр бэдэржэ, гэрэй үбэртэ хоргодоод, Ашатаяа зогсонобди фонтанай хажууда Амилхаар бэшэ халуунда бүгшэндөөд, Һуунабди хоюулан hэрюусүүлhэн hүүдэртэ…   Халуудаhан хара сагаан гулабханууд Хүльбэрнэ адхарhан уhанай шалбааг соо Хүхюун хүүгэдэй улаан хөөрхэн гарханууд […]

Автор:

читать весь текст...

 27 августа 2018, 07:29

Солбон Аюшеев. Хара-сагаан наhамни

Хара-сагаан, сагаан-хара… Гүлмэр залуу наhамни Хойшоо эрьен дүрөө харааб – Шарайм — сагаан, үhэм — хара…   Сагаан-хара, хара-сагаан… Ошоо гүлмэр наhамни Сагаа дабаад дүрөө харааб – Шарайм — хара, үhэм – сагаан…   Саб-сагаахан, хаб-хара Үдэшын уян зураглал. Дүхэригтэhэн сагаан hара Харанхы тэнгэреэр тамарнал…   Наhанайм сагаан-харанууд — Үдэрнүүд, hаранууд, жэлнүүд Үе болоод – […]

Автор:

читать весь текст...

 18 августа 2018, 15:23

Москва

  Москва, hаныш, хэзээ hэм? Монгол hэлмэеэ далайhан Минии элинсэг Бата хаан Модон хэрэмдэш дүтэлөө hэм…   Дайгүй үнгэрхэ гэхэдэнь Даруул байхаяа түбэгшөөд, Табан үдэр тулалдан Тугаа хаяаш, хүл доронь…   Юhэн тугаар намилзан Шэнгэсэй түмэн сэрэгшэд Юртэмсые доhолгон Шэнхинэhээр үнгэрөө…   Сагай сахариг замхангүй Түүхэ нэмээн үнгэржэ, Герман фашис hэшхэлгүй Дайгаар ерээ дүтэлжэ…   […]

Автор:

читать весь текст...