Стихи Поэмы

 15 августа 2018, 07:39

Булаг

  Булагай эхиндэ hуунаб. Баабайнгаа буусын булагай. Альгаараа удхажа уунаб, Ангаhан аман соом хатанхай…   Амталха бүреэ hананаб Абынгаа намда хэлэhые: «Аршаандал hанажа уугшаб, Амисхал дарадаг», — гэдэгыень…   Шүдэнэй бутарма хүйтэн Шугы руу харьялжа урдаhан Буусынгаа булагта дүтэлэн Баабайнгаа хэлэhээр дохином…   Буусым булаг харьяалжа Бушхан доошоо урдана Хабсагай дороhоо бурьялжа Хээрын гол руу […]

Автор:

читать весь текст...

 10 августа 2018, 05:29

Олтирог

  Далайн нэгэ үзэсхэлэнтэ олтирог дээр Нюсэгэн мүрнүүдээ танижа зүүдэндээ харабаб… Долгёор эльбүүлhэн элhэн хайртай эрье дээр Мүшхэжэ ерэhэн мүрөө гэнтэ алдабаб…   Саана холо — далай дээгүүр тунаhан Сэнхир хүхэ манан сооhоо hэмээхэн Далбага-онгосын үлеэлгэжэ тамарhан Дүүжэнтэhэн үлгы соонь hэреэ hэм…   Хүнэй хүрөөгүй дайдын энэ олтирог дээр Хэзээ нэгэтэ хүрэжэ ерэhэн гүб? Нүгөө […]

Автор:

читать весь текст...

 06 августа 2018, 14:25

Үдэрэй жаргал

Үүрэй сайжа байхада, нюдэеэ нээжэ, hэреэд, Үсэгэлдэрэй ябадалаа ухаандаа бусаан эрьюулнэб… Ушар бүхэнhөө удхатайень бэдэрээд, Үнгэрhэн үдэрэй жаргал эдлэhэнээ мэдэрнэб…   Эртын наранай сонхоор шагаан игаахада Элдэб шубуудай шииганахые шагнанаб. Энхэржэ hэриhэн ашынгаа үүдээр шагаахада Эхилhэн үдэрэй жаргал үзэхэеэ хүлеэнэб…   Газаамнай hэбшээ hалхин үлеэнэ Гулабхаанууд гэрэй дээгүүр hуушанхай Горхоной дэргэдэ хүүхэн хэниишьеб хүлеэнэ Гэзэгэеэ […]

Автор:

читать весь текст...

 27 мая 2018, 21:21

Алтан дэлхэйдэ түрэһэмни ушартай. Басаа Валера

Автор:

читать весь текст...

 16 мая 2018, 06:01

Чингисхаан. Басаа Валера

 (Богдо хаанай захяа) Шэдиин аргаар нэгэтэ Чингис Богдо хаантай Ярилдаха ушар гараба, Яhала хөөрэлдөөн болобо. Хорин нэгэдэхи зуунhаа Хүрэжэ ерэhэндэм гайхаба: -Хэншье намда Газарhаа -Хандахы зүрхэлөөгүй юм! – гэбэ. Тиибэ яабашье, хөөрэлдөөмнай эхилбэ, Тэрэ хүндэ асуудал табижа захалбаб. Бодоhон hанаhанаа бултынь нюуртань хэлэбэб, Бодолтой сэхэ харюунууды өөрhөөнь абабаб… Богдо Чингис иигэжэ хэлэбэ: – Зэбүүн шуhата […]

Автор:

читать весь текст...

 13 мая 2018, 19:12

Аадар         

Дээрэ дээрэhээн hубарилдаад Мухарилдана үүлэнүүд. Долгин шэнгеэр урилдаад Талаар тарана hүүдэрнүүд…   Задагай үүлэнэй забhар соо Наранай туяан төөрижэ, Зэрэлгээ хадын оройгоор Наадаад абана тэбдэжэ…   Түлхигдэhөөр сугларжа, Туулган хүндэ үүлэнүүд, Тэhэрhэндэл дуугаржа — Тэбдэн адхарба дуhалнууд…   Аадарай бороон эхилжэ, Мүндэр hалхяар асарба, Мүльhэн томо мүндэрнүүд Шалбааг соогуур сасарба…   Уданшьегүй, hуларжа, Ябаган бороо […]

Автор:

читать весь текст...

 08 мая 2018, 23:38

Реквием. Р. Рождественский.

Бү мартагты! Үдэр гарагай һубаряан дундуур Бү мартагты! Үе сагай эрьеэн соогуур Бү мартагты! Энэ наһандаа Эрьен ерэхэгүйшүүлые Бү мартагты! Гажараажа сэдьхэлээ Бү уйлагты, Гашуун нулимсаа Бү адхагты. Байлдаанда унагшадай арюун дурасхаал Байха наһандаа сахижа ябагты! Хүгжэм дуугаараа, таряагаараа, Хүсэлөөрөө, шүлэгөөрөө Алуулһан сэрэгшэдэй алдар солые Али байхаараа үргэжэ ябагты! Хүнүүд! Хүрин зүрхэнэйнгөө сохилоо сагта Бү […]

Автор:

читать весь текст...

 08 мая 2018, 23:36

Бусахаб даа, Буряадтаа. Балдандоржийн Бадараа

    БУСАХАБ ДАА, БУРЯАДТАА Үндэртэ ниидэһэн хүниие Үйлын үри хүтэлөөгүй Газар болоһон хуһан сэргые Үе сагай һалхин үмхирүүлөөгүй,   Ерыш, хүбүүмни, гэжэ Ойхон, Бархан, Алхана һүндэрлэнэ Ерыш, басагамни, гэжэ Байгал далай салгидана. Хаана холоһоо бусахаб даа, Буряадтаа. Бууса нютагтаа, тоонтодоо ошохоб даа, Угаа уһанда хаяагүйб, Урданайнгаа ёһо гуримаа мартаагүйб, Түрэл хэлэеэ орхёогүйб, Түрэһэн тоонтоо […]

Автор:

читать весь текст...

 03 мая 2018, 18:54

Жаргал, зоболон үгөө һаань…Давид КУГУЛЬТИНОВ

Хуушан хальмаг үльгэр сооһоо Буурал сагаан хубилгаан үбгэнэй Буужа ерээд, намда хэрбээ Бүхы хүнүүдэй жаргал үгөө һаань, Дуһалшье үлөөнгүй тэрэ жаргалаа Дэлхэйн зондо тэгшээр хубааха һэм. Газар дэлхэйн хамаг гашуудал Гансахан монсогой болгон эблүүлээд, Зүрхэндөө багтаа гэжэ үгөө һаань, Зүрхэеэ галдажа, зоной зоболонгһоо Юртэмсые хүнгэлхэ һэм. Лобсон Тапхаевай оршуулга.

Автор:

читать весь текст...

 24 апреля 2018, 17:38

Зүдэрэл

Нюурайм уршалаа зүhэhөөр Зүдэрүү болгоно наhамни. Залитай зангым түриhөөр Нюугдана залуу хаhамни…   Болорхон хара нюдэмни Булангиртан уhатаа, Хөөдэл үдхэн үhэмни Хэнзэ мүнгөөр бууралтаа…   Сэнхэг ухаан бодолдом Үдэшын hүүдэр унанхай… Уйдажа сохилhон зүрхэндэм Сагай сууряан тунанхай…   Зүhэжэл байна зүhыем Уршалаануудые нэмээhээр… Үдэрнүүд тууна наhыем Зүдэрhэн мүрөө үлээhээр…   Солбон Аюшеев Уран хүн  

Автор:

читать весь текст...

 13 апреля 2018, 17:55

hэдэл

    Шубуундал адляар далижаад, Дэгдэхээ hананаб замбида. Дэгүүл үүлэнhээ аhалдаад, Дүтэлхөө hананаб наранда…   Наранhаа hанжаhан туяагаар hолонгон гэшхүүр гүрэжэ, Найдалайм үгэhэн заяагаар Буушабаб наран дээр hүрэжэ…   Эхигүй уужам оршом соо Эрьелдээд үнгэрнэ hарамни, Эзэгүй тооhон толон соо Элшэеэ сасарна нарамни…   Альгаараа адхан эльбэжэ, Дулааень шэнгээнэб сэдьхэлдээ. Энхэргэн зүүдэндээ нэнгэжэ, Эрьежэ буусанаб […]

Автор:

читать весь текст...

 11 апреля 2018, 14:10

Дуранай зураг. Солбон Аюшеев

    Уйтахан модон дугы дээр Уярлан энгэртэм нэнгээш… Тэнсүүреэ алдан, hүрэхэ дээрээ, «Тэнгэридэ дэгдэхэм!» гээ бэлэйш…   Тэнгэриин эзэн дуулаа hэн гү, Түхэлыш үүлээр бүтээгээ… Уянхан шамдам дурлаа hэн гү, Уярмаар зураг эльгээгээ…   Хүхэ номин огторгойн Хүбэн үүлэн хулгөөн соо Хоёр инаг дурланхай Харагдана толон соо…   Солбон Аюшеев. Уран хүн  

Автор:

читать весь текст...

 10 апреля 2018, 17:36

Гулабхаа

    Гэрэймнай сонхын углуунда Байрлаба хоёр гулабхаа… Хүйтэншье байг, халуунда, Ниидээд лэ ерэхэ урдаhаа…   Нэгэтэ сонхоо нээхэдэм Хэбтэбэ таранхай далинууд… Газарhаа түүжэ, үзэхэдэм – Гулбахаагай үдэнүүдтэл адлинууд…   Абынгаа гэшхүүр асаржа, Хананда түшүүлэн табяад, Аhалдан дээшээ гаража, Харабаб уурхайень, шагаагаад…   Шарахан хөөрхэн зулзагад Шииганана уурхайн соо Хажуу тээхэнь – хабшуулдаад Харагдана шубуун […]

Автор:

читать весь текст...

 09 апреля 2018, 09:44

Наhанай гүйдэл

    Үсэгэлдэр хүл нюсэгөөр Гүйжэ ябааб талын зүргөөр… Хойном үлэнэ мүрнүүдни — Хаанабши үхибүүн үдэрнүүдни…   Уржадэр инагтай танилсааб. Үнжэгэн гоёор ханилсааб. Хүлеэхээр найдуулаа ханимни… Хаанабши залуу үдэрнүүдни…   hаяхан лэ гэрhээн гараа hэм. hанаанай гансаяа асараа hэм. Хараhаар ургаа үринүүдни Хаанабши тэрэ үдэрнүүдни…   Сагай сахариг эрьелдэн, Саашална наhан түргэдэн. Хорожол байна нүхэдүүдни […]

Автор:

читать весь текст...

 06 апреля 2018, 14:08

Басаа Валера. Хадамай ханза.

Арбан ханза алтатай, Арбан тэмээн бэлэгтэй Ерээ бэлэйл басагахан, Болоо бэлэйл hамган. Долоон үеын саана, Дошхон Хёлгын наана Үртөө табяал тиигэжэ, Үнэржөө hэмнай ниилэжэ. Бэлигтэй улад зоной Басагад хүбүүд мүнөөнэй Баhал hуудаг шадалтай, Видео, айфон, Интернедтэй. Сагай эрилтэ сагтаа, Сагай гүйсэ хурдадаа, Юуниинь лэ үшөө бологшоб, Юундэ дайлдахаал бэлдэгшэб. Ухааниинь ноёдой тиимэшэг гү, Үhөө хиhаагаа […]

Автор:

читать весь текст...

 06 апреля 2018, 05:02

Поэдэй түрэһөөр 70 жэлэй ойдо

    Поэдэй түрэһөөр тэбхэр ой гүйсэбэ. НАМЖИЛ НИМБУЕВ (1948-1971) Намжил Ширабович Нимбуев Улаан-Үдэдэ түрэһэн юм. М.Горькиин нэрэмжэтэ литературна институдта һураһан юм. “Молодежь Бурятии” болон “Байкал”журналай редакцинуудта ажаллаа. Орос хэлэн дээрэ шүлэгөө зохёодог байгаа. “Стреноженные молнии” гэһэн номынь наһа бараһанайнь һүүлээр, 1974 ондо Москва хотодо хэблэгдээ. Улаан-Үдэдэ урид толилогдоогүй шүлэгүүдтэнь нэмэһэн номууд хэблэгдэн гаража, олониитын […]

Автор:

читать весь текст...

 01 апреля 2018, 14:01

Хабар

Хабараар саһан анхилаад, Хайнагтажа эхилбэ, Хүйтэн үбэл тулгардаад, Харихам ха даа гэбэ. Хабарай наран шарахадаад, Хайрамай уһа харьюулба, Холшор гансам һанагдаад, Халуун зүрхым бурьюулба. Хадада ургын бултайхада Хонин һүрэгүүд шуумайгаад, Хуһанай ногоорон байхада Ханилһан нүхэдни дурсагдаа. Хайрангын үбэры шэртэхэдэм Халюуран дайдам зэрэлгээтээд, Хуурын хүбшэргэй дүнгэхэдэм Хуушанай хүгжэм зэдэлхэл гээ. Хүрьһэтэ дэлхэй һуняагаад, Хүмэдхөө үргөөд хараашалба, […]

Автор:

читать весь текст...

 01 апреля 2018, 11:27

Бурхан

Дасан соо гороолжо ябаад, Дороhоом найдангяар хараад, Эдирхэн хүбүүмни hураба Бурхан гэжэ бии юм гү, аба?   Гороогоо дүүргээд хоюулан Дуганда дүтэлжэ ерэбэбди. Хүжэтэй зула бадаруулан Хии мориео хиидхүүлбэбди…   Дуган соо хуралай үедэ Хүбүүмни шэбэнэн хэлэбэ: Харыт, бурхан миhэрбэ — Ханын баруун буланда…   Шабар бурхан хаанаhаа Миhэрхэб даа хүбүүндэ hаналынь байгаа саанаhаа… Гэжэ […]

Автор:

читать весь текст...

 21 марта 2018, 17:54

Бааниин уурал соо

Захааминай Улэгшэн нютагайхидай  зугаанhаа…  Бэеэ угааха модон гэр Нютаг бүхэндэ байдаг hэн. Буряадшалжа, ородhоо — Баани — гэжэ нэрлэдэг hэн…   Ороходош – уурал бааян орьёлхо, Орой дээрэш уhатажа дуhаалха, Хубсаhаал  тайлажа үрдихэдэш — Халуун бани руу эсэгэмнай түлхихэ…   Ялагар таазан соо hуулгаад, Ебтэр гэтэрнай  үрэхэ, Елэгэр мылын хөөhэн соо hууха дурашни хүрэхэ…   […]

Автор:

читать весь текст...

 21 марта 2018, 17:40

Манан соо… (шог)

  Захааминай Үлэгшэн нютагайхидай зугаанhаа..:) Посхоожын үүдэнэй дэргэдэ Үнеэдээ туужа асараад, Уулаhаа бууhан манан соо hуушаба hамгадууд, суглараад…   Үдхэнhөө үдхэн манан соо Үлэшөөд байхадаа hамгад, Нютагай бүхы hониноо Нюунгүй шашажа захалбад…   Сэдыбэйдэ хадаг буухань, Сосортон гэрээ дүүргэбэ, Сэбэгтэн ниилэжэ hуухань, Сахиртань Нимбу хүргэбэ…   Мэргэн Доржо буугаараа Хоёр шоно hунаагаа, Банзартан тайга гараад, Гэрэй […]

Автор:

читать весь текст...

 21 марта 2018, 05:54

Олёохон

(үнэншэнэ гүт, үнэн болоhон ушар:) Тэнгэри тулаhан уулатай Түрэhэн тоонто нютагтам Угhаан мэргэн нюдэтэй Хүнүүд дүүрэн бии юм hэн…   Хүбшэ гарахадаа үсөөн хүн Олзогүй бусажа ерэдэг hэн. Хүдэри, гахай, гүрөөhэ Агнууриинь ашаа болодог hэн…   Нэгэтэ дээгүүрхи ангуушад Үдэшын боро хараанда Дээдэ худагай хажууда Олоороо сугларжа hуушабад…   Олёохон, залуушаг хүбүүхэн, Гэнжэдэн, бидруу гаргана, […]

Автор:

читать весь текст...

 20 марта 2018, 12:38

Сэдьхэлэй шулэг

 Наhан соогоо хүн бүхэн Нэгэтэ уяржа энхэрэн, Сээжэеэ сэлин дууладаг — Сэдьхэлэй шүлэг бэшэдэг…   Эжын налгай энхэрэл, Эртын наранай гэрэл, Эгээн түрүүшын дурлал Эльгэ зүрхэнhөөнь ерэнэл…   Зариман үрдижэ бэшэдэг. Нүгөө зариман —  эшэдэг. Сэдьхэлдэнь түрэhэн шүлэг Эгүүридэ мүнхэрэн үлэшэдэг… Солбон Аюшеев Уран хүн

Автор:

читать весь текст...

 19 марта 2018, 19:08

Байгал

  Байгал тухай зүнтэй үзэгдэл. 1998 оной һевраль соо Байгалмнай ногоон намаг ожорһондо хушагдаа гэжэ сошордомо  зүүдэ хаража, тэрэ дороо һүниндөө бодоод шүлэглэн бэшээ бэлэйб.   Тэрэм удаань «Усть Ордын унэн» сониндо  хэблэгдээ. Тэрэнээ үшөө дахин заһажа буряад уран зохёолой сайт дээрэ табибиб. Хореод жэл болоод зүүдэнэй зэбүүн үзэгдэл өөрын нюдөөр хаража байхада гайтай байна […]

Автор:

читать весь текст...

 25 февраля 2018, 17:08

Солбон Аюшеев. Үбэлые үдэшэн…

Үнгэрбэ үбэлэй үдэрнүүд Гэрэйм оройhоо урилдан, Гулгаhандал hубарилдан, Гоожоно хабарай дуhалнууд…   Долонтобо мүшэрнүүд, Модоной зүhэ хубилган. Дулаашарба үдэрнүүд Голойм мүльhэ хүдэлгэн…   Наранай гэрэл шангадан Намжаа дайдам hэргэбэ. Үдэрнууд утаар үзэгдэн Үбэлнэйшье үнгэрбэ…   Солбон Аюшеев

Автор:

читать весь текст...

 09 февраля 2018, 04:32

Эжын һургаал

  Эжын һургаал Сагаан эдеэхэнээ бэлдэжэ Сагаалхаяа түхеэрэн байхадам Үни сагай байдалайм  зураг Үлхэлдэн ерэдэг  һанаандам…   Баруун хойморой гунгарбаа соо Бурхад жэрын, һүрөөтэй һэн… Адисын уняарай хангал соо Ялалзахань  жэгтэй  һэн…   Тарнияа гүбэрһэн эжыхэнэй Сүлөөгүй наманшалха гээшэнь.., Тахилаа  аршаһан эжыхэнэй Забдагүй  зальбарха гээшэнь…   Оршон дайдадаа һүеэ сүршэн, Сахюусадтаа үргэн, мүргэхэ. Амтата шэхэр, арьбинта […]

Автор:

читать весь текст...