Стихи Поэмы

 08 февраля 2018, 09:35

Минии мүнөөдэр 

  Үглөөдэр гэнэбди, нүгөөдэр, Нүгөөдэрэй саада үдэр… Иигэжэ наhанайнгаа дүүрэтэр, Хэлэжэ ябанабди мүнөөдэр…   Сагаа урагшань туугаад, Наhанай гүйдэл шамдуулжа, Мүнөөдэр байhанаа мартаад, Урагшаал гүйнэбди шахуулжа…   Урдамнай – мүнхэ ерээдүй. Урдамнай – хүлеэhэн үглөөдэр. Мүнхэ хүн үшөө түрөөдүй – Мүнхэ саг – манай мүнөөдэр…   Солбон Аюшеев.

Автор:

читать весь текст...

 05 февраля 2018, 15:24

Сагаан

  Сагаан гэхэдэ нэн түрүүн hанагдана эжын hүн… Саашадаа – хүбэн саhан, hүнэй тоhон, Сагаалган…   Үбгэн баабайн магнай, Үдэшын сагаан hара… Саашадаа – сагаан hанаан, Сагаан эдеэн, Сагаалган…   Эжын сагаан сэдьхэл, Элдин сагаан дайда… Саашадаа – сагаан манан, Сагаан зам, Сагаалган…   Солбон Аюшеев.

Автор:

читать весь текст...

 16 января 2018, 20:56

Зоболон

  Ойлгонгүйгөөр, яаража, Худал үгэ гаргадагбди… Ойлгоходоо – уурлажа, Хэлэеэ зэмэлэн хазадагбди…   Хэлэhэн худал үгэшни Бодолдошни шэнгэшөөд, Хадхуурдаха зүрхышни – Бүлинтэжэ, зобошоод…   Зүрхэндөө зүүгээд ябаhан Зүдэрүү зоболон үбшэнтэй. Хуурмаг үгэ, хомхой hанаан Хүнэй заяанда нүгэлтэй…   Хобхолхоёо hанахадаш — Хөөhэтөөд лэ үлэхэ юм… Хөөhынь хуулжа хаяхадаш — Хоронь зосоош тунаха юм.   Сээжэеэ […]

Автор:

читать весь текст...

 16 января 2018, 20:55

Өөрсэ бодол

Олоной hаналhаа ондоо өөрсэ  бодол байха. Олонтой тудаагүйhаа — Ондоорхожо бү гайха.   өөрынгөөл шэглэл бари — Онсо ондоош байгаа hаань. Зүбыень шэлэжэ хара Зүйтэй хүндөөр үгтөөш hаань…   Солбон Аюшеев.

Автор:

читать весь текст...

 13 января 2018, 10:19

Саhан

Шэб шэнэхэн үдэр Шэнгэшэбэ үбэл соо. Шэлэй саана – мүшэр дээр Шунгана борбилоо саhан соо..   Бодол шэнээр түрүүлээд, Наран hулаар игаана. Борбилоом бэеэ hэгсэрүүлээд, Наадалhандал, шагаана…   Хүбэн сагаан саhанай Болортоhон туяан соо, Харагдабал наhанайм Балшар хаhа сонхон соом…   Солбон Аюшеев.                         […]

Автор:

читать весь текст...

 13 января 2018, 10:15

Хуhахан

  Хоёр жалгын уулзуурта Хуhан ургана гансаардан. Хургалжаа мүшэрэйнь үзүүрhээ Хии морин хиидэнэ дунгяартан…   Жалга руу ошоhон хүн бүхэн Хуhанай хажууда зогсохо. Жама ёhоор модондо дүхэн Хэнзэрhэн үйhыень эльбэхэ…   Намартаа алтан намааниинь Намилзан гуниг түрүүлхэ. Ногоорhон хабарай шарайниинь Найдалай зориг олгуулха…   Хажуудань ошожо hуухадаа Эжым гуниглан дууладаг hэн. Хиидхүүлэн бүдхэнөө уяхадаа Эльгэлэн […]

Автор:

читать весь текст...

 09 января 2018, 14:28

Vлгы

    Сансарhаа hанжаhан үлгы соо Танибаб хөөрхэн ашаяа… Сасарhан сая мушэнүүд соо Тэрэмни бэдэрнэ намаяа…   «Таабайм тэнгэри үргэн юм Таанад, одонор, хараа гүт? Толгойнь буурал-мүнгэн юм Намаяа дуудахынь шагнаа гүт?»…   Заахан ашым асуудал Замбуулин соогуур сууряатан, Зүүдым hэргээн ерэбэл, Зүрхэн соомни дунгяардан…   Ошотоhон уяа үлгы соо Огторгойн мүшэдые hэгсэрэн, Дуулана ашамни. Толон […]

Автор:

читать весь текст...

 09 января 2018, 14:27

Усал

Усалай болоходо үтэр түргэн Урма зориг бодолдомнай ерэдэг. Ухаан соомнай hалхитажа эшхэрэн, Уридшалжа гүйхыемнай түлхидэг…   Бодолгүйгөөр тэгүүлхэеэ яарангүй, Бэеэ баряад, hанаашалдаг гээшэбди. Усалай аюул тэрэ зандаа сарангүй, Урма зоригоо hуладуулжа, гээнэбди…   Наhан гээшэ нэгэл дахин үгтэдэг. Нэгэл алдуу яарантажа гаргаа hаа, Нүгэл буужа — амин гэнтэ таhардаг Найдалаймнай зулын үшөө носоошье hаа…   […]

Автор:

читать весь текст...

 01 января 2018, 20:09

Амарсана Улзытуев. Из книги Анафоры

АМАРСАНА УЛЗЫТУЕВ Родился 7 июня 1963 года в г. Улан-Удэ, в семье выдающегося бурятского поэта Дондока Улзытуева. Окончил Литературный институт имени А. М. Горького. Впервые получил известность в литературных кругах благодаря стихотворению «Лосиная песнь» (1982). Публиковался в журналах «Новый Мир», «Арион», «Юность», «Дружба народов», «Журнал поэтов», «Homo Legens», «Байкал», «Литературная Россия», «Рубеж» и др. Автор […]

Автор:

читать весь текст...

 29 декабря 2017, 17:03

Дондог Цыдендоржиев. Нютагаймнай зон

  Олондоо ажалаараа  суурхуулhан, Орденоо  урдаа  яларуулhан Оролдосотой  түрүү  ябаашад Олохон  юм  даа  нютагтам.   Аргагүй  ехэ  ажалhаа Айгаагүй  Басагайхай, Дан  хүндэ  хүдэлмэриhөө Далтираагүй  Батаалайхай.   Жороо  хурдан  машиные Жолоодоhон  лэ  Самбууинхай, Табяад  онhоо  машинаар Табилуулhан  лэ  Гэдэбоонхай.   Хадын  арын  таряалангые Хадан  хуряалаа  Хуригаадайхай, Дахаад  хонидоо  наhаараа Дамдинай  басагад  ябаа лэ  хоюулаа.   Гэсэр  […]

Автор:

читать весь текст...

 29 декабря 2017, 17:02

Р.Чойном. Гушан найматай абымни.

Гушан  найматай  абымни Амид  сэруун  зурхэн  шэнги Гуниг  баяраа  дэргэдэнь Амсажа  удэhэн  гуламтамни.   Тунаржа  тараха  утаанай Унэрынь  нэгэл  оор Тулган  доогуур  шэлээhэн Унэhэн  хурэтэр  ондоо.   Аман  булэдээ  хоморхон Хоолынь  нэгэл  амтатайхан Ахайдаа  шоглуулажа  уйлаhан Нулимса  хурэтэр  аятайхан.   Бурхан  бага  наhанаймни Буурал  гансахан  диваажин Буурагар  талын  дундахана Буусамни  тэрээхэн  байна.   Жаахан  тэрэ  […]

Автор:

читать весь текст...

 29 декабря 2017, 17:01

Р.Чойном. Монолог.

                                          Монолог   Найзамни,  таанарни Намайе  бу  хараагаарай Найраг  шулэгынь,  найрагшын  бэень  гомодоно Намайе  бу  баhа  хооhон  магтаарай… Найрагшын  бэе  бялдар  магтаалда  жаргабашье Найраг  шулэгынь  зобохо,  убэдэхэ Найрагша  гэхэдээ  би Нацагдоржо  бэшэб,  Пушкин  бэшэб Бага  гарай  авсаархан Баясал  гомдолын  бэлэн  дуушан Агуу  ехэ  шадал  хурээгуйдээ  бэшэ Алтан  титимыень  умэдэхэ  заяа  дутаhандаа  бэшэ Агуу  […]

Автор:

читать весь текст...

 28 декабря 2017, 18:53

Дондог Цыдендоржиев. Зүдхэлиин гол.

(Зүдхэлииин гол — Онон — Амур — Номгон далай) (1955 н  ондо  түрэhэн  үетэн нүхэдтөө  зорюулнаб)             Мүнхын уhанай дуhалхан Мэлмэрэн  гараhан  үльгэртэй Майлата  хадын  дундаhаа Мушхаран  ерэhэн  үгэтэй.   Хуушанай  урдын  сагhаа Харьялан  урдаhан  гэлэйл Халюуран  байгаа  талануудаа Хуралан  уhалhан  бэлэйл.   Заахан  хүхюун  наhандаа Зугаалан  оймооб  шамайе Зөөлэхэн  […]

Автор:

читать весь текст...

 28 декабря 2017, 18:42

Р. Чойном.  Ээжийн  тухай  шулэг (Чойном өөрөө уншана)

  Р                                                    (Оороо  уншина Чойном.)                                                   « Ээжийн  тухай  шулэг» Зуун  зугийн  уулыг  харахаар  ээжийгээ  би  бодох  юм Зусний  урчлээ,  сэтгэлийн  агуу  нь  энэ  л  уул  шиг  санагдах  юм Зудрэл  ихтэй  амьдралын,  жаран  оныг  гэтлэхдээ Зурх  нь  хайлан  зоолорсон  ижий  минь  сайн  болов  […]

Автор:

читать весь текст...

 28 декабря 2017, 18:32

Р.Чойном. Гунигийн дуу.

« Гунигийн дуу».   Ундааны дээж архин болобол хо Ууна гэж юундаан хэлэбээ дээ хо Учир юроолгуй чамдаан болобол хо Сууна гэж юундаан амалаа даа хо   Нуур болгож улдэх гуйгээс хоош Нулимсаан юундаа гаргаа вэ хо Нуруу биеэр чинь тэврих гуйгээс хоош Нууцгай шиг юундаа дассаав даа хо   Саруулхан хунды нээн цэнхэр уулынь […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 15:12

Дондог Цыдендоржиев.   Хуушан  бууса                   

Хуушан  бууса   Бүйлѳѳhэтэй  жалгын  тохойдо Боролжотой  хадын  энгэртэ, Бургааhаар  хүшэhэн  шүргэтэй Буусын  hуури  үлэнхэй.   Нобшо  шэбхээрынь  бодоходо Нилээн  үнинэй  хэбэртэй, Найгаhан  сэргээрынь  тухайлхада Намтарынь  hонин  шэнжэтэй.   Гасууда  үлгөөтэй  мориной  тархи Галабай  сагые  hануулна, Гантажа  үмхирhэн  тэргын  була Гайхамшагта  үеые  гэршэлнэ.   Холын  балар  сагта Хэнэйхи  эндэ  байгаа  хаб? Хуушан  буусын  hууриие Хэн  […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 15:10

Дондог Цыдендоржиев.  Гахайн  үгэ.

Гахайн  үгэ      (Гахай  жэлдэ  түрэhэн  зондо)   Дэлхэйн  олон  амитад  соо Дундуурханшье  hаа  оролсодог Дулаан  байрада  дуратайхан Долоо  hаратай  гахайханби.   Арбан  хоёр  жэл  соо Амитанай  тоодо  оролсодогби, Аhан  гоё  эдеэе Амтархан  эдидэг  ажалтайби   Гэрэй  элдэб  амитад  соо Гэнэн  гахай  гүүлэдэгби, Галзуу  хүйтэнэй  үедэ Гал  түлиhэн  түүхэтэйби.   Зөөлэн  зантай  амитан  гээд, […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 15:08

Дондог Цыдендоржиев. Нохойн  үгэ.

(Нохой  жэлдэ  түрэhэн  хүнүүдтэ)   Хүйтэн  хүнхи  нүхэн  соо Хабарай  хүйтэндэ  түрөө  hэм, Хорвоо  үргэн  юртэмсэ Хоёр  нюдөөрөө  хараа  hэм.   Гүлгэн  залуу  наhандаа Гүйжэ  дайдаар тэнэгдээ, Гэдэhээ  үлдэжэ  ядахадаа Гуринхалан  хулуужа  эдигдээ.   Үнэхөөрөө  хүнэй  мэдэлдэ Үнэн  зүрхэнhөө  орогдоо, Үүдэ,  хорёо,  хотыень Үдэр  бүри  харагдаа.   Хүдөөгүүр  бэлшэhэн  малыень Хүхэ  шоноhоо  хамагаалааб, Харанхыгаар  ерэhэн  […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:56

Дондог Цыдендоржиев.  Морин-Эрдэни.

  Холын  үеhѳѳ  домогтой Хушуу  сагаан  хүлэг  юм. Талын  хүбүүдэй  таталуулhан Туруутай  түргэн  морин  юм.   Аглаг  дайдынгаа  ногоое Амтархан  эдидэг  зантай  юм. Арадай  хүбүүдэй  амалдаг Ардаг  Морин-Эрдэни  юм.   Үүлтэр  hайтай  ардагуудые Үдхэжэ  үгэhэн  азарга  юм. Түргэн  солбон  гүйгөөшэдые Түрэн  гаргаhан  гүүд  юм.   Зураг Д-Р. Гурорабдановай.

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:55

Дондог Цыдендоржиев. Нютагаймнай  киношод.

    Хүдэр  томо  аппарадайнгаа Хажуудань  hуужа  түхеэрээд, Хара  торгон  лентыень Хажуу  хабhандань  хабшуулаад, Янза  бүриин  киноогоо Ялалзуулаа  Янжима  абгай.   Хүнды  бүриин  малшадаар, Холо  ойрын  хонишодоор Хабар  зун  илгаагуй, Хүйтэн үбэл   намаргүй Далда  ухаатай  киногоо Даржагануулаа  Дабаа-ахай.   Нимгэн  экран  толоруулдаг Нимахайн  Янжима  абгай Жэгтэй  юумэ  харуулдаг Жаргалхайн  Дабаа-ахай.  

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:34

Дондог Цыдендоржиев. Миисгэй

Миисгэй.      Наранай  элшын  дулаанда Нугаржа  унтадаг  Миисгэй, Норгодон  hабараа  долёогоод Нюураа  угаадаг  Миисгэй.   Хэжэ үгэhэн  hүнгээе Хэлээрээ  долёодог  Миисгэй, Хүнэй  хоёр  хүлые Хэршэгэнэн  шудардаг  Миисгэй.   Габшагай  эреэн  гурөөhэндэл Гайхалтай  шуран  Миисгэй, Гэрэй  оройн  гулабхаае Гэнэдхээжэ  баридаг  Миисгэй.   Шиираб  ахайн  нохойhоо Шадахысаа  тэрьелдэг  Миисгэй, Шүбгэ  hүүлтэй  хулганые Шүүрэжэ  баридаг  Миисгэй. Дондог […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:32

Дондог Цыдендоржиев. Байгаалийн   ааша.

Байгаалийн   ааша.   Үбэлдѳѳ  сайгаа  дайдадам Үглѳѳнэй  жабар  шэмхэхэл, Һэрюун  хүйтэн  үдэрнүүд Һэшхэрэн  шууян  үнгэрхэл.   Хабарай  эхин  үзэгдѳѳшье  hаа, Хара  hалхин  хүүехэл. Дараансын  хюруу  хайлаашье  hаа, Даараhан  мэтэ  үзэгдэхэл.   Зунай  hаруулхан  нарые Залгалаа  үүлэн  халхалаа, Хэмээрээ  байhан  голые Хүшэгэнэhэн  аадар  халяагаа.   Алтан  намарай  орохолоор Аянай  шубууд  мордоо, Газаа  хюруугай  унахалаар Горхоной  уhан  […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:30

Дондог Цыдендоржиев. Буряад  эхэнэртэ.

      (Зүүн зүгэй  үндэhэн  түүхээр, hарые  эхэнэрэй  нангин hүлдэ  гэдэг  байна) Тэргэд  hарын  туяанда Талын  нюруу  мүнгэрөө, Тангил  гансым  түhөөндэ Толонойнь  гэрэл  мүнгэрөө.   Дуулим  дайдым  хангалhаа Дурдам  талам  анхилаа, Дууша  инагайм  хоолойhоо Дүүрэн  сээжэм  ханхинаа.   Сэлгеэ  номин  дэлхэйгээ Сэсэгтэ  талам  шэмэглээ, Сээжэ  зүүрхэнэйм  хүлхеэе Сэбэрхэн  шарайш  сэнгээгээ.   Орьёл  уулын  үндэрhѳѳ […]

Автор:

читать весь текст...

 27 декабря 2017, 14:27

Дондог Цыдендоржиев. Буянша хугшөө.

  Буурал  сагаан  толгойтой, Бүхэтэр  болоhон  нюргатай Борсогор  жаахан  хүгшөөдэй Бурхандаа  hэхэрэн  мүргэнэ.   Харлажа  хуушарhан  дүрые Ханадаа  хүгшөө  үлгөө, Хүлгөөтэ  дайнай  газарта Хүбүүниинь  хэтэдээ  үлөө.   Гонзогор  хайрсагтай  номнолые Гүнгэнэн  хүгшөө  уншана, Гүрэлөө  уршалаатай  гарынь Галабай  хуудаhые  ирана.   Угалза  хээтэй  ханзань Унжуу-Дугарай  хэhэн  hэн, Улаабтар  үнгэтэй  бэhэлигынь Үбгэжөөлэйнь  бэлэг  бэлэй.   Нягтаар  жэрылдэhэн  […]

Автор:

читать весь текст...

 26 декабря 2017, 19:00

Солбон Аюшеев. Элшэмни

  Аглаг замбиин оршолон Агшан зуура гаталаад, Нюдэндэм дулаа асараад, Наранай элшэ сасарба…   Ошониинь досоом бадаржа, Сэдьхэлэйм хүбшэргэй хүдэлгөөд, Зүрхэнэйм сохисы бүдэргөөд, Заяа найдал асарба…   Эльгэндээ элшэеэ шэнгээжэ, Энэрхы дулааень мэдэрээд, Ошото замыень бэдэрээд, Огторгой өөдэ харанаб…   Нарата юртэмсын оршолон соо Наадана элшэмни ододоор. Эмнинэ, дуудана. Досооhоом — Элшэнэйм хүбшэргэй зэдэлнэ…   […]

Автор:

читать весь текст...