Стихи Поэмы

 26 декабря 2017, 18:53

Дондок Цыдендоржиев. Эхын захяа

Эхын  захяа Намарай  ольбоной  буухада Набшаhан  хагдардаг  заншалтай, Хаhынгаа  хүрэхэдэ  эхэнэр Хадамда  гарадаг  намтартай.   Абынгаа  алтан  захяае Абдартаа  хадагалан  байгаарай, Эжынгээ  хэлэhэн  үгые Эльгэндээ  hанан  ябаарай.   Хүнэй  холын  дайдада Хүдѳѳ  нютагаа  магтаарай, Хуурмаг  үгын  хадхууда Хүүхэн  бэеэ  гамнаарай.   Амтан  хоншуу  сайханаа Аргалаа  түлэн  шанаарай, Элдэб  айлшадай  буухада Эдеэтэй  хоолтой  угтаарай.   Хотодоо  […]

Автор:

читать весь текст...

 13 декабря 2017, 05:04

Цындыма Бабуева. Би — буряад хүнби

Би буряад хүнби Аадартай талын тунгалаг агаараар амилхаяа, Ая гангын хангал үнэртэ hогтохоео, Аргалаар түлиhэн гуламтын хойморто hуухаяа, Аяга сайгаа алтан дэлхэйдээ үргэхэеэ Алибаа нэгэндэл Оршолондо би түрѳѳб, Баясан, баясан хүн түрэhэнѳѳ хүндэлѳѳби. Би Буряад хүнби, Буряад! Эжын халуухан эльгэндэ хушуугаа няажа дулаасааби, Абын үргэн сээжэдэ айхадаа би няалдааби, Тайбан сагаан тоонтодоо хүлѳѳ би шоройдооби, […]

Автор:

читать весь текст...

 12 декабря 2017, 04:37

Замда

Буряад хэлэгүй буряадтай Хоногоор замда ябаабди. Наhаараа оройдоол гушаадтай Ородоор буряадтай танилсаабди…   Нэрэ обогынь – буряадай Нюурынь монгол зүhэтэй. Зангяа хүзүүндэнь уяатай Зүүдэл соонь бурхан зураатай…   «Элинсэгни шуhан буряадууд. Абымни угайхид хадаhаа, Эжым гарбал хамнигад Эхинь — Байгал шадарhаа…   Худөө нютагта түрэhэмби, Хотодо зааханhаан ургааб. Хэлэндэ ородоор ороhонби, Ородоор бодожо hурааб…   […]

Автор:

читать весь текст...

 12 декабря 2017, 03:22

Шэгшүүр

  Огторгойн мүшэды шэгшэжэ өөрынгөө галхании олобоб. Одоёо бөөмэйлэн шэнжэжэ Омогхон зүрхэндөө носообоб…   Үнгэрhэн жэлнүүдээ шэгшэжэ Эльгэндээ шэлэн шэнгээбэб. Үелhэн нүхэдөө сэгнэжэ Энхэргэн наhаяа hэргээбэб…   Замайнгаа мүрнүүды шэгшэжэ Заяаhан зүргэеэ шэлэбэб. Залирhан заримынь тэгшэлжэ Зүрхэнэй хэлэhээр шэнэлбэб…   Таряанай гурилаа шэгшэжэ Тээрмэшэнээ магтабаб. Түмэн мүшэды hэгсэржэ Зурхайлхыень заяабаб…   Солбон Аюшеев. Уран хүн […]

Автор:

читать весь текст...

 09 декабря 2017, 18:18

АГУУЕХЭ АЛЕКСАНДР ПУШКИНАЙ ШҮЛЭГҮҮД

БИ ХҮШӨӨ БОДХООГООБ Гараар бэшэ, ураар хүшөө өөртөө бодхоогооб, Газардахагүйл тэндэм зоной үер замууд, Александрийска баганаһаа дээгүүр толгойгоо Абан омогоор үргэбэ ябууд. Үгы, үхэн барагдахагүйб – оюун сэдьхэлни Үнэһэн тоброг хүүрһээмни үлүү наһалха,- Алтан дэлхэйн үргэндэ гансаханшье шүлэгшын Амиды үлэтэр суутай байхаб. Агуу Россиин аажамаар һураг суумни тарахал, Али бүхы хэлэн дээр алдар нэрым дурдахал… […]

Автор:

читать весь текст...

 08 декабря 2017, 15:38

Минии юртэмсэ

  Юртэмсэдэ дэлхэймнай – тооhон. Сансарай миhэрhэн одон. Юрэнхы замбуулимнай хооhон Агааргүй харанхы орон.   Хүнэй hанаанай юртэмсэ Хизааргүй оршолонто гүн. Хиирэhэн бодолой ерэмсээр Хубилан хиитэнэ хүн…   Зүрхэеэ сансараар сэлижэ Замайнгаа шэглэлы татуулан, Заяанай онгосоо hэлижэ Залитай ябаял хоюулан…   Захагүй минии юртэмсэ Задагай зүрхэндэм шэнгэнхэйш… Замбуулиин мүшэнэй анимсаар Зосоомни ерэжэ үрдинхэйш…   Солбон […]

Автор:

читать весь текст...

 07 декабря 2017, 19:31

Ангир

Орой намар намдуу нуурай эрьедэ Гансаардажа ангир шубуун үлэшөө. Гасаан гэхэдэ – үшөө зунай үедэ Галда далинь шэлбээгээрээ шаташоо…   Гэнтэ hүжэрhэн түймэрhөө Гасалгүй гараха аргатай hэн… Гэмтэжэ үлэhэн hүрэгөө Гэмшэжэ орхихо хүсэлгүй hэн.   Соробхилhон дүлэн соо Ханияа ангир алдажархёод, Саана, доогуур —  утаан соо Хуугайлхыень танижархёо…   Сошордомоор хуугайлан, Шубуун доошоо тэгүүлбэ, Шарамал […]

Автор:

читать весь текст...

 06 декабря 2017, 07:51

Хуhан тужа

  Хуhалуурай хуhан тужа Хvрэжэ ерээб, хожомдожо. Хабар hаял ерэжэ, Хуhан байгаа, долонтожо.   hэбшээ халхин hэмээхэн Эльбээд абана дээхэнvvр, hэргээн-hэргээн vлеэхэдэнь Энхэрнэ тужам сэлгеэхэн.   hайхан сагaан шарaйдань Хэзээ нэгэтэ дурлажа, hанаан бодол, сэдьхэлдээ Хадуун ябааб дуулажа.   Дайдын дунда мvндэлжэ Дурым дvvрэн буляаhан Дэлгvv hайхан хуhан тужа Дууран намтай хахасаа hэн.   Солбон […]

Автор:

читать весь текст...

 05 декабря 2017, 11:28

Турэл Зудхэли. Дондок Бальжинимаев

Дондок Бальжинимаев Түрэл Зүдхэли                          Элинсэг эсэгын эндэ зооһон сэргэшье, Эмгэн эжын энэ түрэһэн бэешье, Мүнһһ болотор манай ухаанда үлэнги, Мартагдашагүй түрэл нютаг Зүдхэли .   Нэмжээ хонидоо тараан бэлшээһэн таланууд, Нютагайнгаа һүлдые сахин  байгаа орьёлнууд, Намарые хүлеэһэн нэгэ жэгдэ таряалангууд, Ногоо һайтай номин хүнжэлдэл гүбээнүүд.   Нашан бүргэдэй ниидэжэ дабаһан Баян Сагаан, Ниидэгшэ харсагын оройень […]

Автор:

читать весь текст...

 05 декабря 2017, 10:05

Абын гэр

Харгы хажуулан гүбээ доро Харагдана хуушарhан гэр… Ханань үмхиржэ, борлоош hаа, Хэбээрээл — абым бариhан гэр…   Заахан байхадам абым нүхэд Бүдүүн шэнэhэ зулгааха… Зэдэлбэ хюрөө, сабшаба hүхэд Бодобо торхонь аргаахан   Үхибүүн бидэ hэмээхэн Модоной холтоhо түүхэбди Үндэр торхоной досооhоонь Унажа байгаад зөөхэбди   Дабирхайн хоншуу үнэрhөө Агаар дүүрэн сорьёхо Шэнэхэн модоной шэртэhэнhээ Нюсэгэн хүлнэй […]

Автор:

читать весь текст...

 03 декабря 2017, 21:02

Зудхэлиин гол.Дондок Цыдендоржиев

Дондок Цыдендоржиев   «Зүдхэлиин гол» Мүнхын уһанай дуһалһаа Мэлмэрэн гараһан үльгэртэй, Майлата хадын дундаһаа Мушхаран ерэһэн түүхэтэй.   Хуушанай урдын сагһаа Харьялан урдаһан гэлэйл, Халюуран байгаа талануудаа Хуралан уһалһан бэлэйл.   Заахан хүхюу наһандаа Зугаалан оймооб шамайе, Зөөлэхэн дулаан уһандаа Зайлаһан байгааш намайе.   Үндэр хоёр эрьешни Үргэлжэ годирон харагдаал, Үргэн тэнюун нюруушни Үглөөнэй наранда […]

Автор:

читать весь текст...

 03 декабря 2017, 18:46

Үдэшын харгыда

    Машиным сэнхэтэhэн шэл дээрэ Мүнгэн hара хатарна… Эсэhэн нюдэнэйм hорьмоhон дээр Эмнижэ толорон бутарна.   Утаhаар зурыhан харгые Хүсэхэ гэhэндэл гүйлгэнэб, Уйдажа дуураhан шугые Хүнхинэжэ  hэргээнэб…   Үдэшын бүрүүл харанхы соо Үнгэрнэ танил хаданууд Уулын модон гунгарбаа соо Уняартан бадарна зуланууд…   «Моринойм» хурдан мөөрэнүүд Мэлюун мүрөө үлээнэ Миралзаhан мүшэнүүд Мүнгэн hалхяар үлеэнэ… […]

Автор:

читать весь текст...

 03 декабря 2017, 18:43

ХУДАЙН ХААН ЛАМА

  Эритэ мэсэ хэрэггүй Газар дээрэ амгалан байдал тогтоохо гэжэ тодорhон, Газар тэнгэри хоёрой хёмороото байдалые тэнсүүлхые оролдоhон, Эритэ мэсэ хэрэггүй гэжэ улад зондо дуулгаhан «Эрхэтэ Балгад Соёмбос» гүрэн дэлхэй дээрэ мүндэлhэн.   Амитан зоной бэе бэеэ эдихын хэрзэгы харгыда ороhон, Аха дүү хоёрой «ангиин дайсад» боложо, эбээ таhарhан, «Ухаарhан» хүбүүнэй эсэгынгээ урдаhаа буу барижа […]

Автор:

читать весь текст...

 28 ноября 2017, 16:55

Найдал. Чимит-Доржи Цыдендамбаев(1918-1977)

Хүнүүд юундэ найдадаг бэ? Найргүйхэн аюулай ерэхэдэнь, хүнүүдэй Найдадаг юунүүд байдаг гээшэб даа? Захагүй олон даа шүтэхэ юумэнүүд, Заримыень тоолоод, нэрлэхэдэ болохо даа. Онгосынгоо хоёр һэлюуртэ найдадаг, Моринойгоо дүрбэн туруунда найдадаг, Туулган тобшынгоо мэргэндэ найдадаг, Хара һамганайнгаа мэхэтэйдэнь найдадаг, Эрэлхэг зоригтоо, хүсэндөө найдадаг, эрхим нүхэдэйгөө зүбшөөлдэ найдадаг. Абида бурхандаа найдаадшье һуудаг Арбан табан хүн байжашье […]

Автор:

читать весь текст...

 24 ноября 2017, 11:29

Борооной шалбааг соо багтаба номин тэнгэри…

Борооной шалбааг соо багтаба номин тэнгэри. Шабарлиг уhан соо үнгэрнэ хүндэ үүлэнүүд, Баруун хадымнай шэнэhэн модото энгэрээр Шалшаганан адхарба аадарай дээжын дуhалнууд   Нэхүүл үүлэнэй хахархай хүбэн хүнжэл соо өөрэеэ гэнтэ таниhан шэнги болобоб, Оёоргүй гүнзэгы булгитаhан сөөрэм соо Нюсэгэн хүлөөрөө hэмээхэн гэшхээд оробоб…   Гүйхэн аад лэ, нюдэндэ гүнзэгы далаймни Гэгээн бодол hанаандамни үлээгээ. […]

Автор:

читать весь текст...

 17 ноября 2017, 23:44

ЧИНГИСХААН

Шэдиин аргаар нэгэтэ Чингис Богдо хаантай Ярилдаха ушар гараба, Яhала хөөрэлдөөн болобо. Хорин нэгэдэхи зуунhаа Хүрэжэ ерэhэндэм гайхаба: – Хэншье намда Газарhаа Хандахы зүрхэлөөгүй юм! – гэбэ. Тиибэ яабашье, хөөрэлдөөмнай эхилбэ, Тэрэ хүндэ асуудал табижа захалбаб. Бодоhон hанаhанаа бултынь нюуртань хэлэбэб, Бодолтой сэхэ харюунууды өөрhөөнь абабаб… БОГДО ЧИНГИС ИИГЭЖЭ ХЭЛЭБЭ: – Зэбүүн шуhата сагта түрэhэн […]

Автор:

читать весь текст...

 17 ноября 2017, 15:04

ЭТИГЭЛЭЙ ХАМБЫН ҮРШӨӨЛ

Арад зомни, нүхэдни, харагты даа, Анхаржа намайе шагнагты даа. Иимэ нэгэ һонин ушартай дайралдашабаб – Этигэлэй Даша-Доржо хамбатай уулзашабаб. – Сайн байна, Үндэр түрэлтэ ламбагай! – Сайн, нүхэр. Ямар шуран шуумгай, Яаһан зүрхэтэй хүбүүмши, Яажа намайе оложо ерэбэши? – Бүхы дэлхэйн улад зониие гайхуулһан, Буряад нютаг дайдыемнай суурхуулһан Бодисада гэгдэһэн ламбагай тантай Бурхан намайе уулзуулһан […]

Автор:

читать весь текст...

 17 ноября 2017, 11:37

hанаам зобоно, hанаам…

hанаам зобоно, hанаам… Ерээдүйн түлөө зобоно Дэлхэйн эзэдые хараан, Зүрхэм лугшан сохилно.   Энхэ байдалай амисхал Бүглэхэеэ hанаа гут? Мүнхэ сагай урасхал Эрьюулхэеэ hанаа гут?   Элдэб зүгтэ хүнхинэн Дайнай сагаар үнэртөө Арад зонууд дүнгинэн Абтаад байна hонортоо…   Буунай нэгэ абяанhаа Юртэмсэмнай дорьбохо Бүмбэрсэгэй заяанhаа Бүрсэ шулуун үлэхэ…   Дэлхэйн эзэд, hамаарыт, Ганса бэшэт, […]

Автор:

читать весь текст...

 13 ноября 2017, 06:52

vгылэл

  Эжыгээ hанаад – нюдэн  соом нулимса сугларна. Бурхандаа ошоhоорнь  олон жэлнvvд vнгэршөө… Хэлэгдээгvй vгэнvvд досооhоом hубарилдана Хэлэхэ  гэхэдэм – vгэнvvдниш vншэршөө…   Заримдаа  шамайгаа харанаб зvvдэндээ. Тэрэхэн  лэ зандааш – зvлгы ульгам шарайтай, Зvhэшни зобонги,  пулаада зvvнхэйш хvзvvндээ, Тэбдэнги зангаараа магнайем эльбэхэ hанаатайш…   hэрихэ бvхэндөө,  бодолдо абтанаб удаанаар. Нюдэеэ анижа, зvvдэеэ бусаахаа hэдэнэб. […]

Автор:

читать весь текст...

 03 ноября 2017, 08:31

Не плачь,Нарана!

Не плачь,Нарана! Твой выбор сделан, И ставок уже не изменить. Ты стала взрослой, Ты красишь губы… Но посмотри со стороны: Исчезнут слезы Ведь время лечит. И цели жизни Уже маячат Тебе на тройке вороных. Не дрейфь,Нарана! Ведь ты на старте, И это только первый круг Их будет много- Витков по жизни, Когда устанешь- Тебе поможет […]

Автор:

читать весь текст...

 02 ноября 2017, 09:32

Угаймнай эльгэлhэн Эхэ байгаали

Нютаг оромнай хаана бэ, Нангин шарайень таниха гүт? Түрэл байгаали һайхан лэ, Түүхэ домогыень мэдэхэ гүт? Хамгаалха арга ямар бэ, Хайрлан гамнажа шадаха гүт? Урдын урда сагһаа эхитэй, Уужам тэнюун Ага нютагаймнай Урдаа хараха уян шэнжэтэй Ургы шэмэгтэй Эхэ дайдамнай — Угтан бидэнээ бөөмэйлэн, Уг изагуурай үлхөө дамжуулан, Урма зориг түрүүлэн байдаг, Ууган үлгы байгаалимнай. […]

Автор:

читать весь текст...

 02 ноября 2017, 09:29

Буряадни

    Түмэн жэлнүүд түүхэ түрэн үнгэрнэ Түби замбиин энгэр дээгүүр эшхэрэн. Буряад зонмни ажана замаа бэдэрэн, Бүмбэрсэгэй юрьеэн соогуур гэшхэлнэ.   Үе сагай хёмороон соогуур алхална Үй түмэн үйлэсхэлые дабажа. Үлгы нютагаа улам дээшэнь үргэжэ Байгал нуурай эрье дахан хүгжэнэ…   Дэлгүү hайхан эхэ нютаг Буряадни Дэмбэрэл дүүрэн дашуурхажа дэбжыш даа. Сагаан зантай даруу […]

Автор:

читать весь текст...

 28 октября 2017, 19:04

Гансал шимни угтахагүйш

Урдахи майлын ногоорходо, Ургы сэсэгэй бултайхада Урса гэртээ ерэхэлби, Үүдэеэ сэлижэ орохолби. Гансал шимни байхагүйш, Гаража намаяа угтахагүйш. Нажарай дулаан болоходо, Ногоо набшын һайханда Баясан нютагаа эрьехэлби, Байшан гэртээ ерэхэлби. Гансал шимни байхагүйш, Гаража намаяа угтахагүйш. Алтан намарай шараханда, Аянай шубуунай бусахада Холын газарһаа шамдахалби, Хуһан сэргэдээ буухалби. Гансал шимни байхагүйш, Гаража намаяа угтахагүйш. Хүйтэн […]

Автор:

читать весь текст...

 28 октября 2017, 13:52

Базар Барадин. Буряад монголой уг гарбалай домог.

  Эртын сагай энхэдэ, Урдын сагай уринда, Үндэр тэнгэриин бүрхэггүй, Сэлмэг hайхан байхада, Үлгэн дайдын эзэгүй, Ужам сүлөө байхада, Амитан зоной олошороодүй, Хомор үсөөхэн байхада, Ан гүрөөhэнэй үсөөрөөгүй, Элбэг олон байхада, Энэ байгша буряад аймагай Үбгэ эсэгэ болохо заяата Содо бэе hайхан шарайта, hонор оюун hүрхэй зоригто Эрхим хүбүүн турэжэ, Эрэ болон эгдэйбэ, Хүйхэр хүбүүн […]

Автор:

читать весь текст...

 26 октября 2017, 14:34

Шэмхэ шүлэгүүд

  Уяа үлгы Угай залгаа. Эжын зулгы Замыш золгоо.   Абын үгэ Алта мэтэ. Сахин яба Сая сагта.   ***   Замшни ута Бүү гута. Угаа тата Бүү hаата.   ***   Удаан  ошооб. Уйлан  сошооб — Угайм  модо Дуудаал  ходо…   Ябааб, зобооб, Оломоо олооб. Угаа олоод, Баян болооб!   *** Яларна одон. Ургана […]

Автор:

читать весь текст...